Son yıllarda 50 yaş altındaki bireylerde görülen kolorektal, meme ve rahim kanseri vakalarındaki artış dikkat çekerken, uzmanlar modern yaşamın neden olduğu uyku düzensizliklerinin bu tabloyla ilişkili olabileceğini belirtiyor.
Amerikan Klinik Onkoloji Derneği (ASCO) toplantısında paylaşılan verileri değerlendiren Nöroloji Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Daryuş Heydari, kaliteli uykunun yalnızca dinlenmekten ibaret olmadığını, vücudun onarım mekanizmalarının sağlıklı çalışması için kritik öneme sahip olduğunu ifade etti.
Derin uyku vücudun doğal onarım sürecini destekliyor
Dr. Heydari, bilimsel araştırmaların derin uyku sırasında beynin kendini temizlediğini ve bağışıklık sisteminin daha etkin çalıştığını ortaya koyduğunu belirtti. Özellikle derin uyku evresinde aktif olan Glimfatik Sistem sayesinde gün boyunca biriken zararlı atıkların temizlendiğini söyleyen Heydari, bu sürecin hücresel yenilenme açısından büyük önem taşıdığını vurguladı.
Kalitesiz uyku bağışıklık sistemini olumsuz etkileyebilir
Uzun süreli ve kaliteli uykunun bağışıklık sisteminin sağlıklı çalışmasına katkı sağladığını belirten Dr. Heydari, sık bölünen veya yetersiz derin uyku nedeniyle vücudun doğal savunma mekanizmalarının zayıflayabileceğini ifade etti.
Bu durumun yalnızca nörolojik hastalıklarla değil, kanserli hücrelerin erken dönemde tespit edilmesini sağlayan bağışıklık mekanizmaları üzerinde de olumsuz etkiler oluşturabileceğine dikkat çekti.
Sadece uyku süresi değil, uyku kalitesi de önemli
Yetişkinler için önerilen uyku süresinin 7 ila 9 saat olduğunu belirten Heydari, ancak tek başına sürenin yeterli olmadığını söyledi. Kesintisiz ve kaliteli uykunun, özellikle hücresel yenilenmenin yoğun olarak gerçekleştiği derin uyku evresine ulaşabilmek açısından büyük önem taşıdığını belirten uzman, melatonin hormonunun en yoğun salgılandığı 23.00 ile 03.00 saatleri arasında uykuda olmanın sağlıklı uyku düzeni için kritik olduğunu ifade etti.
Uyku bozuklukları tedavi edilebiliyor
Dr. Heydari, uyku sorunlarının tanısında ilk adımın ayrıntılı hasta değerlendirmesi olduğunu belirterek, gerekli durumlarda uyku laboratuvarlarında yapılan testlerle sorunun kaynağının tespit edilebildiğini söyledi.
Uyku apnesi gibi fiziksel nedenlerin tedavi edilebildiğini ifade eden Heydari, yaşam tarzı, stres veya kötü uyku alışkanlıklarına bağlı gelişen uyku bozukluklarının ise bilişsel davranışçı terapi ve uygun tedavi yöntemleriyle büyük ölçüde düzeltilebildiğini kaydetti.
Sağlıklı uyku için uzman önerileri
Dr. Daryuş Heydari, kaliteli uyku düzeni oluşturmak için şu önerilerde bulundu:
- Her gün aynı saatte uyuyup aynı saatte uyanmaya özen gösterin.
- Uyumadan en az bir saat önce telefon, bilgisayar ve televizyon kullanımını bırakın.
- Yatak odasını karanlık ve serin tutarak melatonin salgısını destekleyin.
- Öğleden sonra ve akşam saatlerinde kafein tüketimini sınırlandırın.
