Son yıllarda gıdaya bağlı sağlık sorunlarının artması, beslenme alışkanlıklarının uzun vadeli etkilerini yeniden gündeme getirdi. Tıbbi Onkoloji Uzmanı Doç. Dr. Yasin Kutlu, kanserin tek bir yanlışla değil, yıllar boyunca tekrarlanan hatalı tercihlerle ortaya çıktığını belirterek özellikle işlenmiş gıdalar ve yanlış pişirme yöntemlerine dikkat çekti.
Günlük hayatta fark edilmeden yapılan bazı mutfak alışkanlıklarının ciddi riskler barındırdığını söyleyen Doç. Dr. Kutlu, gıda kaynaklı kanser risklerine karşı önemli uyarılarda bulundu.
İşlenmiş et ürünleri yüksek risk taşıyor
Sucuk, salam ve sosis gibi işlenmiş etlerin Dünya Sağlık Örgütü tarafından kesin kanserojen olarak sınıflandırıldığını hatırlatan Kutlu, bu ürünlerin sigara ve asbestle aynı risk grubunda yer aldığını ifade etti. İçerdikleri nitrit ve nitratların, sindirim sistemi içerisinde nitrozaminlere dönüşerek özellikle kolon kanseri riskini artırdığını belirtti.
Ayrıca mangal, köz ya da aşırı yüksek ısıda pişirilen etlerin yüzeyinde oluşan yanık tabakaya da dikkat çeken Kutlu, bu süreçte ortaya çıkan heterosiklik aminler ve polisiklik aromatik hidrokarbonların DNA hasarına yol açabildiğini söyledi. Bu maddelerin meme, pankreas ve kolon kanseriyle ilişkilendirildiğini vurgulayan Kutlu, yanık kısmın kesilip atılmasının riski tamamen ortadan kaldırmadığını ifade etti.
Tekrar kullanılan yağlar ve aşırı tuz da riskli
Fast food ve kızartma ağırlıklı işletmelerde sıkça karşılaşılan tekrar ısıtılan yağların da ciddi bir tehlike oluşturduğunu belirten Doç. Dr. Kutlu, bu yağlarda zamanla akrilamid gibi toksik maddelerin biriktiğini söyledi. Hayvan deneylerinde kanserojen etkisi gösterilen bu maddelerin, insan sağlığı açısından da risk oluşturduğuna dair güçlü bulgular bulunduğunu aktardı.
Kutlu, turşu, salamura ve tütsülenmiş ürünlerin yüksek tuz içerikleri nedeniyle mide kanseri riskini artırabileceğini, nemli ortamlarda saklanan fındık, ceviz, bakliyat ve tahıllarda oluşabilen aflatoksin maddesinin ise karaciğer kanseriyle doğrudan bağlantılı olduğunu dile getirdi.
“Beslenme geleceğinize yapılan bir yatırımdır”
Kanserin büyük ölçüde önlenebilir bir hastalık olduğunun altını çizen Doç. Dr. Yasin Kutlu, vakaların yaklaşık yüzde 40’ının önlenebilir risk faktörleriyle ilişkili olduğunu belirtti. Beslenmenin bu faktörlerin başında geldiğini vurgulayan Kutlu, şu sözlerle uyarısını tamamladı:
“Bugün tabağınıza koyduğunuz her besin, yarınki sağlığınızı şekillendirir. ‘Bir kereden bir şey olmaz’ düşüncesi yanıltıcıdır. Kanser, küçük ama sürekli yapılan yanlışlarla sessizce gelişir.”
