Necmettin Erbakan Üniversitesi bünyesinde yürütülen yeni bir bilimsel proje, psikolojik ve toplumsal dayanıklılığın insan beynindeki etkilerini ortaya çıkarmayı hedefliyor. Türkiye’de ilk kez gerçekleştirildiği belirtilen çalışmada, bireylerin stres ve travma karşısındaki dayanıklılık süreçleri nörofizyolojik verilerle analiz edilecek.
“Bireysel ve Kolektif Dayanıklılığın Nörofizyolojik Belirteçleri” isimli projede psikologlar, sosyologlar ve bilgisayar mühendisleri ortak çalışma yürütüyor.
Dayanıklılığın Beyindeki İzleri Araştırılıyor
Seher Akdeniz, psikolojik dayanıklılığın kişinin travma ve stres karşısında toparlanma gücünü ifade ettiğini belirterek, bu projede ilk kez biyolojik verilerle desteklenen kapsamlı bir analiz yapıldığını söyledi.
Akdeniz, bireyin ait olduğu topluma güven duymasının psikolojik dayanıklılığı artırabileceğini ifade ederek, toplumsal dayanıklılığın beyinde koruyucu bir etki oluşturup oluşturmadığını nörolojik düzeyde araştırdıklarını açıkladı.
EEG ve Göz Takip Teknolojisi Kullanılıyor
Araştırma kapsamında binlerce kişiden veri toplandığı, belirli algoritmalar doğrultusunda seçilen katılımcıların EEG ve göz takip cihazlarıyla teste alındığı belirtildi.
Katılımcılara:
- Psikolojik dayanıklılık
- Empati
- Duygu düzenleme
- Stresle başa çıkma yöntemleri
gibi farklı ölçekler uygulanıyor.
Elde edilen veriler sayesinde bireylerin stres karşısındaki nörofizyolojik tepkileri detaylı şekilde inceleniyor.
Yapay Zekâ Destekli Sistemler Geliştirilecek
Ayşe Merve Acılar ise projede elde edilen EEG ve göz takip verilerinin sinyal işleme yöntemleriyle analiz edildiğini belirtti. Araştırmanın temel hedeflerinden birinin, makine öğrenmesi algoritmalarıyla psikolojik dayanıklılığa ait biyobelirteçleri tespit etmek olduğunu ifade eden Acılar, bu çalışmaların ileride yapay zekâ destekli psikoloji uygulamalarına altyapı oluşturabileceğini söyledi.
Toplumsal Fayda Sağlayacak Programlar Hedefleniyor
Uzmanlara göre proje sayesinde psikolojik dayanıklılığı artıran faktörler daha net anlaşılabilecek. Araştırma sonuçlarının gelecekte travma sonrası destek programları, ruh sağlığı uygulamaları ve yapay zekâ tabanlı karar destek sistemlerinde kullanılması planlanıyor. Çalışmanın, psikoloji ve nörobilim alanında Türkiye’de önemli bir bilimsel veri altyapısı oluşturması hedefleniyor.
