Çölyak Hastalığı, Türkiye’de giderek daha fazla görülen sağlık sorunları arasında yer alırken, hastaların büyük kısmının tanı almadan yaşamını sürdürdüğü belirtiliyor. Uzmanlara göre hastalığın çok farklı belirtilerle ortaya çıkabilmesi ya da bazı kişilerde hiçbir belirti göstermemesi nedeniyle çölyak hastalarının yalnızca küçük bir bölümü teşhis edilebiliyor.
Çölyak Her Yaşta Ortaya Çıkabiliyor
Sağlık Bakanlığı verilerine göre çölyak hastalığı; buğday, arpa, çavdar ve yulaf gibi tahıllarda bulunan glüten proteinine karşı gelişen genetik bir sindirim sistemi rahatsızlığı olarak tanımlanıyor.
İnce bağırsakta hasara yol açan hastalık, besin emilimini bozarak ciddi sağlık sorunlarına neden olabiliyor. Türkiye’de çölyak görülme sıklığının yüzde 1 ile binde 3 arasında değiştiği belirtilirken, tanı konulabilen hasta oranının yaklaşık yüzde 10 seviyesinde olduğu tahmin ediliyor.
Belirtiler Çocuklarda ve Yetişkinlerde Farklı Görülüyor
Çocuklarda çölyak hastalığı genellikle:
- Karın ağrısı
- Şişkinlik
- İshal
- İştahsızlık
- Gelişim geriliği
- Kilo alamama
- Boy uzamasında yavaşlama
gibi belirtilerle ortaya çıkıyor.
İleri yaşlarda ise belirtilerin çok daha farklı şekillerde görülebileceği ifade ediliyor.
Tek Tedavi: Glütensiz Beslenme
Uzmanlar, çölyak hastalığında etkin olduğu kabul edilen tek tedavinin ömür boyu glütensiz diyet uygulanması olduğunu vurguluyor.
Hastaların:
- Buğday
- Arpa
- Çavdar
- Yulaf içeren ürünlerden
uzak durması gerekiyor.
Ayrıca hazır gıdaların içeriklerinin dikkatle kontrol edilmesi ve yalnızca glütensiz ürünlerin tercih edilmesi öneriliyor.
Glütensiz Beslenmeyle Şikayetler Azalabiliyor
Uzmanlara göre diyet kurallarına tam uyum sağlayan hastalarda:
- Klinik belirtiler büyük ölçüde düzeliyor
- Kan testleri normale dönüyor
- Yaşam kalitesi artıyor
Glütensiz beslenmede sebze, meyve, bakliyat, et ürünleri, pirinç, mısır, patates, karabuğday ve kinoa gibi birçok besin güvenli seçenekler arasında yer alıyor.
Sağlık Bakanlığı Farkındalık Çalışmalarını Sürdürüyor
Sağlık Bakanlığı, çölyak hastalığı konusunda toplumsal farkındalığı artırmak amacıyla çeşitli projeler yürütüyor.
Bu kapsamda:
- Okullarda bilgilendirme çalışmaları yapılıyor
- Öğretmen rehberleri hazırlanıyor
- Glütensiz menü çalışmaları yürütülüyor
- Aile hekimleri için rehberler oluşturuluyor
Ayrıca UNICEF iş birliğiyle glütensiz tarif kitapçıkları da hazırlandı. Yetkililer, çölyak hastalarının erken tanı ve doğru beslenme ile sağlıklı bir yaşam sürdürebileceğine dikkat çekiyor.
