Yakın zamanda yayımlanan bilimsel bir araştırma, düzensiz uyku alışkanlıklarının özellikle kalp ve damar sağlığı üzerinde ciddi riskler oluşturabileceğini ortaya koydu. Gece geç saatlere kadar uyanık kalmak ve uyku düzeninin sık sık değişmesi, kardiyovasküler hastalık riskini artırabiliyor.
Araştırma, Journal of the American Heart Association dergisinde yayımlandı ve Birleşik Krallık’tan 322 bin yetişkinin yaklaşık 14 yıl boyunca takip edilen verilerine dayanıyor.
“Gececi” Olmak Kalp Riskini Artırabilir
Çalışmada “kronotip” kavramı ele alındı. Kronotip, kişinin biyolojik saatine göre “gececi” ya da “sabahçı” olma eğilimini ifade ediyor.
Araştırmacılar, gececi kronotipe sahip bireylerin:
- Daha düzensiz saatlerde uyuduğunu,
- Ortalama olarak sabaha karşı 02.00 civarında yatağa girdiğini,
- Günlük uyku sürelerinde büyük dalgalanmalar yaşadığını belirledi.
Bu grubun kardiyovasküler göstergelerinin, sabahçı bireylere kıyasla daha olumsuz olduğu tespit edildi. Düzensiz ve yetersiz uyku, kalp-damar hastalıkları açısından önemli bir risk faktörü olarak öne çıktı.
Uyku Süresi Ne Kadar Olmalı?
Uzmanlar, yetişkin bireylerin günde en az 7–8 saat uyumasını öneriyor. Düzenli saatlerde yatıp kalkmak, sağlıklı bir sirkadiyen ritim oluşmasına yardımcı oluyor ve bu da genel sağlık üzerinde olumlu etki sağlıyor. Gececi bireylerin sabah saatlerinde daha az güneş ışığına maruz kalması, biyolojik saatin daha da gecikmesine yol açabiliyor. Bu durum uyku-uyanıklık döngüsünü bozarak kalp sağlığına dolaylı zarar verebiliyor.
Gececi Yaşam Tarzı ve Diğer Riskler
Araştırma, gececi bireylerde şu alışkanlıkların daha yaygın olduğunu gösterdi:
- Daha sağlıksız beslenme düzeni
- Daha yüksek sigara kullanımı
- Daha düşük fiziksel aktivite
Bu faktörlerin tamamı kalp sağlığını olumsuz etkileyen unsurlar arasında yer alıyor.
Risk Azaltılabilir mi?
Uzmanlara göre gececi olmak tek başına kader değil. Kronotipi değiştirmek zor olsa da yaşam tarzı düzenlemeleriyle kardiyovasküler risk önemli ölçüde azaltılabiliyor.
- Sigara kullanmamak
- Düzenli egzersiz yapmak
- Dengeli beslenmek
- Yeterli ve düzenli uyumak
kalp sağlığını korumada büyük rol oynuyor.
Bilim insanları, düzensiz uyku ile kalp hastalıkları arasındaki ilişkinin ayrıntılarının hâlâ araştırıldığını vurgulasa da düzenli ve yeterli uykunun sağlıklı yaşamın temel unsurlarından biri olduğu konusunda hemfikir.
