Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. İlknur Arslanoğlu, “14 Kasım Dünya Diyabet Günü” kapsamında yaptığı açıklamada, çocuklarda özellikle tip 2 diyabet vakalarının belirgin şekilde arttığını ve hastalığın görülme yaşının okul öncesi döneme, hatta süt çocukluğu dönemine kadar indiğini söyledi.
Toplumda çocuk diyabetinin genel olarak arttığını belirten Prof. Dr. Arslanoğlu, kesin istatistiklerin sınırlı olduğunu ancak özellikle tip 2 diyabet oranlarının son yıllarda kayda değer şekilde yükseldiğini ifade etti. Arslanoğlu, “Eskiden çocuklarda görülen diyabet vakalarının yalnızca yüzde 1’i tip 2 iken, bugün bu oran bazı bölgelerde yüzde 10’lara ulaşmış durumda” dedi.
Çocuklarda diyabetin erken belirtileri
Ailelerin dikkat etmesi gereken diyabet belirtilerini sıralayan Prof. Dr. Arslanoğlu, şunları söyledi:
- Normalden fazla su içme
- Sık idrara çıkma
- Gece alt ıslatma
- Halsizlik
- Kilo kaybı
Hastalığın ilerlemesi halinde hızlı ve derin nefes alma, ağızda aseton kokusu, kusma ve bilinç bulanıklığının ortaya çıkabileceğini söyleyen Arslanoğlu, bu tür belirtilerin acil müdahale gerektirdiğini vurguladı.
Tedavi çocuklarda daha yoğun takip gerektiriyor
Çocuklarda diyabet tedavisinin prensip olarak yetişkinlerle benzer olduğunu ancak çok daha titiz ve sık güncellenmesi gerektiğini belirten Arslanoğlu, insülin kullanan çocukların günlük yaşamda dikkat etmesi gereken noktaları şöyle özetledi:
- Günde en az 4 kez yapılan insülin enjeksiyonlarının zamanında uygulanması
- Düzenli kan şekeri takibi
- Önceden planlanmış bir beslenme düzeni
- Gereksiz ara atıştırmalardan kaçınma
Teknolojinin önemi artıyor: Yapay pankreas dönemine geçiş
Prof. Dr. Arslanoğlu, glukoz sensörleri sayesinde çocuk diyabetlilerin hem daha az parmak deldiğini hem de kan şekeri dalgalanmalarını daha net takip edebildiğini söyledi. Ancak en büyük gelişmenin akıllı insülin pompalarında olduğunu belirterek, “Çocuklarda insülin ihtiyacı gün içinde sık değişiyor. Yarı yapay pankreas olarak tanımladığımız bu akıllı pompalar olmadan bu dalgalanmaları kontrol etmek çok zor” dedi.
“İnsülin kullanan çocuklar aktivite yönetimi konusunda eğitilmeli”
Fiziksel aktivitenin diyabetli çocuklar için çok yararlı olduğunu vurgulayan Arslanoğlu, ancak insülin kullanımında aktivitenin doğru yönetilmesi gerektiğini söyledi:
“Yanlış yönetilen fiziksel aktivite, ciddi ve yaşamı tehdit eden hipoglisemiye yol açabilir. Bazı adrenalin yükselten aktivitelerde ise geçici kan şekeri artışı görülebilir.”
Ailelere uyarı: Sağlıklı yaşam tarzı diyabeti önlemede kritik rol oynuyor
Diyabet Haftası kapsamında ailelere ve topluma mesaj veren Prof. Dr. Arslanoğlu, çocuklarda diyabetin erken fark edilmesinin önemine dikkat çekerek, sağlıklı yaşam tarzı ve çevresel etkenlerin azaltılmasıyla diyabet riskinin düşürülebileceğini belirtti.
