Sağlık Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığı, öğrencilerin ruh sağlığını erken dönemde değerlendirmeyi amaçlayan yeni bir uygulama üzerinde çalışıyor. Hazırlanan plan kapsamında 4, 7, 9 ve 11. sınıf öğrencilerine, ayrıca veli ve öğretmenlere anket temelli ruh sağlığı ve davranışsal risk taraması uygulanacak.
Elde edilen sonuçlara göre öğrenciler, risk durumlarına göre rehberlik hizmetlerine, aile hekimlerine, Sağlıklı Hayat Merkezlerine veya hastanelere yönlendirilecek.
Taramalarda birçok risk faktörü değerlendirilecek
TBMM'de gerçekleştirilen Meclis Araştırma Komisyonu toplantısında bilgi veren Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürü Erdoğan Öz, okul çağındaki çocuklarda ruh sağlığı sorunlarının erken tespit edilmesinin hedeflendiğini belirtti.
Hazırlanan anketlerde öğrencilerin;
- Genel ruh sağlığı,
- Öfke kontrolü,
- Dürtüsel davranışlar,
- Madde ve davranışsal bağımlılık,
- Akran zorbalığı,
- Zorbalığa maruz kalma veya zorbalık yapma,
- Kendine zarar verme riski,
- Sözel, fiziksel ve davranışsal istismar gibi başlıklarda değerlendirmeye alınacağı ifade edildi.
"Ruhsal bozuklukların yarısı 14 yaşından önce başlıyor"
Erdoğan Öz, ruhsal rahatsızlıkların önemli bir bölümünün çocukluk ve ergenlik döneminde ortaya çıktığını belirterek, okul çağının bu nedenle kritik bir dönem olduğuna dikkat çekti.
Uygulanacak taramaların tanı koyma amacı taşımadığını vurgulayan Öz, kısa anketlerle yalnızca risk düzeyinin belirleneceğini ve öğrencilerin damgalanmasının önüne geçecek bir sistem oluşturulacağını söyledi.
Risk seviyesine göre farklı uygulamalar yapılacak
Yeni sistemde öğrenciler risk durumlarına göre farklı süreçlere yönlendirilecek.
- Düşük risk tespit edilen öğrenciler için okul rehber öğretmenleriyle görüşmeler gerçekleştirilecek.
- Orta risk grubundaki öğrenciler aile hekimleri veya Sağlıklı Hayat Merkezlerine yönlendirilecek ve belirli aralıklarla yeniden değerlendirilecek.
- Yüksek risk taşıyan öğrenciler ise doğrudan çocuk ve ergen psikiyatrisi uzmanlarına sevk edilecek.
Sağlık Bakanlığı, yüksek riskli öğrencilerin randevularının gecikmeden oluşturulacağını, ailelerin ise 24 saat içinde bilgilendirileceğini açıkladı. Gerekli görülmesi halinde süreç, Çocuk Koruma Kanunu kapsamında da takip edilecek.
Uygulama dijital ortamda yürütülecek
Bakanlık yetkilileri, tarama sisteminin dijital altyapı üzerinden yürütülmesi için çalışmaların sürdüğünü bildirdi. Hazırlanacak elektronik formlar öğrenci, öğretmen ve veliler tarafından doldurulacak. Dijital sistemin tamamlanmasının ardından Milli Eğitim Bakanlığı ile koordineli şekilde okul temelli uygulamanın hayata geçirilmesi planlanıyor.
Otizm taramalarında da artış yaşandı
Toplantıda otizm taramalarına ilişkin verileri de paylaşan Erdoğan Öz, 2025 yılında yaklaşık 255 bin çocuğa tarama yapılırken, bu yıl 14 Temmuz itibarıyla 924 bin çocuğun tarandığını açıkladı. Yapılan yönlendirmeler sonucunda otizm tanısı alan ve farklı gelişimsel tanılar konulan çocuk sayısında da artış yaşandığı belirtildi.
