Yaz aylarının gelmesiyle birlikte kene vakalarında yeniden artış yaşanırken, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) hastalığına karşı yürütülen aşı çalışmaları umut verici sonuçlar ortaya koymaya başladı. Uzmanlar, farklı ülkelerin de yer aldığı projelerde geliştirilen üç aşının faz aşamasına geçtiğini ve hayvan deneylerinde başarılı sonuçlar elde edildiğini açıkladı.
Kene Vakalarında Artış Eğilimi Sürüyor
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. İlhan Çetin, özellikle yaz döneminde kene kaynaklı vakaların arttığına dikkat çekti. Sağlık Bakanlığı ve Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından çeşitli önlemler alınmasına rağmen, hastalığı taşıyan kene türlerinin tamamen kontrol altına alınmasının mümkün olmadığını belirten Çetin, vaka sayılarında dönemsel artışların sürdüğünü ifade etti.
Uzmanlara göre KKKA vakalarının büyük bölümü kırsal bölgelerde ve hayvancılıkla uğraşan kişiler arasında görülüyor. Bu nedenle özellikle çiftçilerin ve hayvan yetiştiricilerinin hayvanlarını düzenli olarak kene kontrolünden geçirmesi büyük önem taşıyor.
Basit Önlemler Riski Önemli Ölçüde Azaltabiliyor
Prof. Dr. Çetin, kenelerin çoğunlukla ayak ve pantolon paçalarından vücuda ulaştığını belirterek, pantolon paçalarının çorap içine alınmasının korunmada etkili yöntemlerden biri olduğunu söyledi.
Açık alanlarda vakit geçiren kişilerin eve döndüklerinde mutlaka vücutlarını ve kıyafetlerini kontrol etmeleri gerektiğini vurgulayan Çetin, kenelerin insan vücuduna tutunmadan önce yaklaşık bir saat boyunca uygun bölge aradığını belirtti. Bu sürede fark edilerek uzaklaştırılan kenelerin hastalık bulaştırma riskinin önemli ölçüde azaltılabileceği ifade edildi.
Geç Kalınan Vakalar Ölüm Riskini Artırıyor
Uzmanlar, KKKA kaynaklı ölümlerin büyük bölümünün geç teşhis edilen vakalarda görüldüğüne dikkat çekiyor. Kenenin vücuda tutunduğunun fark edilmesi durumunda sağlık kuruluşlarına başvurulması ve gerekli kontrollerin yapılması gerektiği belirtiliyor.
Erken dönemde tespit edilen vakaların tedavi sürecinin daha başarılı geçtiğini ifade eden Çetin, gecikmiş başvurularda ise hastalığın ağır seyredebildiğini ve ölüm riskinin yükseldiğini söyledi.
Üç Aşı Çalışması Umut Veriyor
KKKA hastalığına karşı geliştirilen aşı çalışmalarında ise yeni bir aşamaya geçildi. Daha önce geliştirilen bazı aşı adaylarının yeterli koruma süresi ve etkinlik sağlayamaması nedeniyle istenilen başarı elde edilememişti.
Ancak son dönemde yürütülen üç farklı aşı çalışmasının umut verici sonuçlar verdiği belirtiliyor. Hayvan deneylerinde daha yüksek koruma oranları ve daha uzun süreli bağışıklık sağlayan aday aşıların faz çalışmaları başlamış durumda.
Aşı Geliştirme Süreci Neden Uzun Sürüyor?
Prof. Dr. Çetin, vatandaşların koronavirüs aşılarının kısa sürede geliştirilmesi nedeniyle KKKA aşısının neden daha uzun sürdüğünü merak ettiğini belirterek, her virüsün farklı özelliklere sahip olduğunu vurguladı.
KKKA'nın koronavirüse kıyasla daha az görülen bir hastalık olması nedeniyle yeterli veri toplamanın ve klinik çalışmaların daha uzun zaman aldığını ifade eden Çetin, bu nedenle aşı geliştirme sürecinin doğal olarak daha yavaş ilerlediğini söyledi.
Uzmanlar, devam eden çalışmaların başarıyla sonuçlanması halinde KKKA ile mücadelede önemli bir dönüm noktası yaşanabileceğini ve özellikle risk altındaki bölgelerde hastalığın etkilerinin büyük ölçüde azaltılabileceğini belirtiyor.
