Türkiye’nin stratejik yer altı zenginliklerinden biri olan bor, sanayideki kullanımının ardından şimdi de sağlık alanında çığır açmaya hazırlanıyor. Türk bilim insanlarının yürüttüğü çalışmalar, bor mineralinin özellikle ortopedi ve travmatoloji alanında önemli bir potansiyel taşıdığını ortaya koyuyor.
Bu kapsamda Türk Ortopedi ve Travmatoloji Birliği Derneği (TOTBİD) ile Türk Ortopedik Araştırma Konseyi (TOAK) iş birliğinde düzenlenen çevrim içi seminerde, borun sağlık alanındaki kullanım olanakları bilimsel yönleriyle ele alındı. “Bor: Sağlıkta, Ortopedi ve Travmatolojideki Yeri ve Araştırma Alanları” başlığıyla gerçekleştirilen etkinliğe, Türkiye’nin farklı üniversitelerinden 30’u aşkın akademisyen katıldı.
Bilimsel Açılış: Yerli Kaynak, Stratejik Gelecek
Seminerin moderatörlüğünü Prof. Dr. İrfan Esenkaya ve Prof. Dr. Murat Korkmaz üstlenirken, açılış konuşmalarında ortopedi alanındaki bilimsel araştırmaların önemi ve yerli kaynakların tıbbi teknolojilere entegrasyonunun stratejik değeri vurgulandı.
“Bor Sadece Maden Değil, Sağlık İçin Anahtar Bir Element”
Açılış sunumunu gerçekleştiren Prof. Dr. Hamdi Temel, borun yalnızca sanayi metali olarak görülmesinin büyük bir yanılgı olduğunu belirtti. Temel, borun insan sağlığı açısından hayati bir mikrobesin olduğunu ifade ederek şu başlıklara dikkat çekti:
Kemik ve Sinir Sistemi: Borun kalsiyum, magnezyum ve fosfor dengesinde kritik rol oynadığı; kemik gelişimi, beyin fonksiyonları ve bağışıklık sistemi üzerinde doğrudan etkili olduğu vurgulandı.
Antikanser ve Antioksidan Etki: Bor bileşiklerinin antikanser potansiyeli ve yara iyileşmesini hızlandırıcı etkilerine yönelik güncel bilimsel çalışmalar paylaşıldı.
Ulusal Sorumluluk: Dünya bor rezervlerinin %73’ünden fazlasına sahip olan Türkiye’nin, bu kaynağı ilaç, cerrahi malzeme ve implant kaplamaları gibi katma değeri yüksek tıbbi ürünlere dönüştürmesinin ulusal bir görev olduğu ifade edildi.
Ortopedide Umut Veren Sonuçlar
Etkinliğin devamında Op. Dr. Osman Muhammed Özbay, borun genel sağlık üzerindeki etkileri ve güncel kullanım alanlarını değerlendirdi. Programın son konuşmacısı Op. Dr. Enes Erdi Kapukaya ise doktora/uzmanlık tezi kapsamında yürüttüğü çalışmada, bor nitrür ve borik asit kompoziti ile kaplı plakların kırık iyileşmesi üzerindeki olumlu etkilerini paylaştı.
Kapukaya, bu kompozitlerin hem kırık iyileşme sürecini hızlandırdığını hem de anti-enfektif özellikler gösterdiğini, elde edilen bulguların ortopedi alanında yenilikçi ve buluş niteliğinde bir yaklaşım sunduğunu belirtti.
Bilimsel Tartışmalar ve Gelecek Vizyonu
Soru–cevap bölümüyle zenginleşen seminerde; borun ortopedik implantlarda kullanımı, kemik erimesi tedavisi ve cerrahi operasyonlar sonrası iyileşme süreçlerindeki potansiyeli detaylı biçimde tartışıldı.
TOTBİD ve TOAK çatısı altında gerçekleştirilen bu bilimsel buluşma, yerli ve milli bir kaynak olan borun dünya tıp literatüründe daha güçlü bir yer edinmesi adına atılmış en somut adımlardan biri olarak değerlendirildi.
