Tatil veya seyahat sonrasında uzun süre devam eden ishal, karın ağrısı, şişkinlik, gaz, bulantı ve açıklanamayan kilo kaybı bağırsak parazitleriyle ilişkili olabiliyor. Prof. Dr. Özgür Kurt, özellikle kaynağı güvenilir olmayan su ve yiyeceklerin tüketilmesi ile yetersiz hijyen koşullarının enfeksiyon riskini artırabileceğini belirterek, seyahat sonrası geçmeyen sindirim sistemi şikâyetlerinin ihmal edilmemesi gerektiğini söyledi.
Seyahat sona ermesine rağmen devam eden sindirim sistemi sorunlarının her zaman basit bir beslenme değişikliğinden kaynaklanmayabileceğine dikkat çekiliyor.
Bağırsak parazitleri ve seyahatle ilişkili paraziter hastalıklar üzerine çalışmalar yapan Prof. Dr. Özgür Kurt, tanı sürecinde hastanın seyahat geçmişinin önemli bilgiler sağlayabileceğini belirtti.
Seyahat sırasında tüketilen su ve gıdalar, bölgenin hijyen şartları ve maruz kalınan çevresel etkenlerin tatil sonrasında ortaya çıkan sağlık problemlerinin nedeninin belirlenmesinde önemli olduğunu ifade eden Kurt, özellikle uzun süren veya tekrarlayan ishal vakalarında paraziter enfeksiyonların da değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Bu Belirtiler Uzun Sürüyorsa Dikkat
Prof. Dr. Kurt'a göre bağırsak parazitleri farklı sindirim sistemi şikâyetleriyle kendisini gösterebiliyor.
Özellikle uzun süren ishal, tekrarlayan karın ağrısı, şişkinlik, gaz, bulantı ve nedeni açıklanamayan kilo kaybı gibi belirtilerin seyahat sonrasında devam etmesi durumunda sağlık kuruluşuna başvurulması önem taşıyor.
Nadir durumlarda bağırsak paraziti bulunan kişilerin kabızlık şikâyetiyle de hekime başvurabildiği belirtiliyor.
Seyahatte Su Güvenliğine Dikkat Edilmeli
Seyahat sırasında alınabilecek basit önlemler birçok enfeksiyonun önüne geçilmesine yardımcı olabiliyor.
Gidilen yerde musluk suyunun güvenli olduğundan emin olunamıyorsa kapalı ve güvenilir ambalajlı içme sularının tercih edilmesi öneriliyor.
Riskli bölgelerde musluk suyunun yalnızca içmek için değil, diş fırçalamak amacıyla da kullanılmaması gerekiyor. İçeceklere eklenen buzların hangi sudan hazırlandığına da dikkat edilmesi önem taşıyor.
Çünkü mikroorganizmalarla kirlenmiş sular; içmenin yanı sıra yemek hazırlama, meyve ve sebze yıkama veya buz yapımı sırasında da enfeksiyon kaynağı olabiliyor.
Çiğ ve Az Pişmiş Yiyeceklerden Kaçının
Gıda güvenliği de seyahat sırasında dikkat edilmesi gereken konuların başında geliyor.
Prof. Dr. Kurt, iyi pişirilmiş ve sıcak servis edilen yemeklerin tercih edilmesini; çiğ veya yeterince pişirilmemiş et, balık ve deniz ürünlerinden kaçınılmasını öneriyor.
Pastörize edilmemiş süt ve süt ürünleri ile temizliğinden emin olunmayan çiğ sebze ve meyvelerin tüketilmemesi de alınabilecek önlemler arasında bulunuyor.
Sokak yemeklerinin tamamen tercih dışı bırakılması gerekmediğini belirten Kurt, yiyeceklerin hijyenik koşullarda hazırlanmasının ve yeterli sıcaklıkta pişirilmesinin önemli olduğunu vurguluyor.
El Hijyeni En Önemli Korunma Yollarından Biri
Bağırsak enfeksiyonlarına karşı korunmada el hijyeni de büyük önem taşıyor. Yemeklerden önce ve tuvalet kullanımının ardından ellerin sabun ve suyla iyice yıkanması öneriliyor. Sabun ve suya erişilemeyen durumlarda ise en az yüzde 60 alkol içeren el antiseptiklerinden yararlanılabileceği belirtiliyor.
Özellikle hijyen altyapısının sınırlı olduğu bölgelerde bu önlemlerin daha fazla önem kazandığı ifade ediliyor.
Tatil Sonrası İshali Hafife Almayın
Seyahat sonrasında ortaya çıkan her ishalin parazitlerden kaynaklanmadığını belirten Prof. Dr. Kurt, buna rağmen şikâyetin uzun sürmesi veya tekrarlaması halinde ayrıntılı değerlendirme yapılması gerektiğini söyledi.
Tanı sırasında kişinin hangi ülke veya bölgede bulunduğu, tükettiği yiyecekler, kullandığı su kaynakları ve ishale eşlik eden diğer belirtiler önem taşıyor.
Bu nedenle hastaların hekime başvururken seyahatleriyle ilgili ayrıntıları paylaşması doğru tanıya ulaşılmasına yardımcı olabiliyor.
Bağırsak Parazitleri Nasıl Tespit Ediliyor?
Bağırsak parazitlerinin belirlenmesinde laboratuvar yöntemlerinden yararlanılıyor. Dışkının mikroskop altında incelenmesi temel yöntemlerden biri olmayı sürdürürken, günümüzde antijen temelli testler ve moleküler tanı yöntemleri de kullanılabiliyor.
Bu yöntemlerin birlikte değerlendirilmesi, enfeksiyona neden olan etkenin daha doğru ve hızlı şekilde belirlenmesine katkı sağlayabiliyor.
Her Parazitte Aynı Tedavi Uygulanmıyor
Prof. Dr. Kurt, doğru tanının uygun tedavinin belirlenmesi açısından kritik olduğunu vurguluyor.
Farklı parazitler benzer belirtilere yol açabildiği için tedavinin saptanan etkene göre planlanması gerekiyor. Bazı paraziter enfeksiyonlarda ilaç tedavisi uygulanabilirken, bazı durumlarda destekleyici tedaviler ön plana çıkabiliyor.
Bu nedenle antibiyotik veya diğer ilaçların hekim önerisi olmadan kullanılmaması gerekiyor. Gereksiz antibiyotik kullanımının direnç gelişimi açısından da risk oluşturabileceğine dikkat çekiliyor.
Çocuklar ve Bağışıklığı Baskılanmış Kişiler Daha Dikkatli Olmalı
Özellikle çocuklar ve bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerde uzun süren ishalin yol açabileceği sıvı kaybı daha ciddi sonuçlara neden olabiliyor.
Tatil dönüşünde birkaç gün içerisinde düzelmeyen veya giderek şiddetlenen ishalin yanı sıra tekrarlayan karın ağrısı, belirgin şişkinlik, açıklanamayan kilo kaybı, ateş ya da dışkıda kan görülmesi halinde tıbbi değerlendirme geciktirilmemeli.
Tropikal bölgelere, kırsal alanlara veya sağlık ve hijyen altyapısının farklı olduğu ülkelere seyahat edecek kişilerin yolculuk öncesinde bölgeye özgü sağlık risklerini araştırması ve gerektiğinde seyahat sağlığı konusunda profesyonel danışmanlık alması da öneriliyor.
Prof. Dr. Özgür Kurt, seyahatle ilişkili paraziter hastalıkların önemli bir bölümüne güvenli su ve gıda tüketimi, doğru el hijyeni ve bulaş yollarına karşı alınacak basit önlemlerle karşı koymanın mümkün olduğunu belirtirken, seyahat sonrasında beklenen sürede geçmeyen belirtilerin ihmal edilmemesi gerektiğini vurguluyor.
