İstanbul Tabip Odası Aile Hekimleri Komisyonu, Sağlık Bakanlığı tarafından uygulanan Risk Esaslı Denetim Sistemi’ne (REDES) ilişkin açıklama yaptı. Komisyon, sistemin aile hekimleri üzerinde soruşturma ve ceza baskısı oluşturmaması gerektiğini belirterek denetim kriterleri ve sonuçlarının kamuoyuyla paylaşılmasını istedi.
Sağlık Bakanlığı’nın kamu kaynaklarının usulsüz kullanımını ve olası kamu zararlarını belirlemek amacıyla hayata geçirdiği Risk Esaslı Denetim Sistemi (REDES), aile hekimliği alanında tartışmalara neden oldu.
İstanbul Tabip Odası (İTO) Aile Hekimleri Komisyonu, REDES kapsamında gerçekleştirilen denetimlerin yöntem ve sonuçlarına ilişkin eleştirilerini kamuoyuyla paylaştı. Komisyon, sistemin işleyişinde daha fazla şeffaflık sağlanması gerektiğini savunurken Sağlık Bakanlığı’na bir dizi soru yöneltti.
İTO: Denetimlerin Sonuçları Açıklanmalı
İTO açıklamasında, Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu’nun 31 Ağustos’ta paylaştığı REDES verilerine dikkat çekildi. Memişoğlu’nun açıklamasına göre sistem, 81 ilde 356 temsilci ve 34 farklı risk başlığı kapsamında uygulanırken son bir yıllık dönemde 9 bin 988 denetim gerçekleştirildi.
Komisyon ise açıklanan denetim sayılarının yanında sonuçların da kamuoyuyla paylaşılması gerektiğini belirtti.
İTO; REDES kapsamında kaç aile hekimi ve sağlık çalışanı hakkında soruşturma başlatıldığının, bu soruşturmaların kaçının disiplin cezasına dönüştüğünün ve sözleşme feshiyle sonuçlanan dosya bulunup bulunmadığının açıklanmasını talep etti.
“Algoritmik Şüphe Tıbbi Kusur Anlamına Gelmez”
Açıklamada eleştirilen konulardan biri de aile hekimlerinin istatistiksel veriler ve algoritmik değerlendirmeler üzerinden incelemeye alınması oldu.
Komisyon, muayene sayıları, reçeteleme oranları ve rapor düzenleme sıklığı gibi verilerin tek başına usulsüzlüğün göstergesi olarak kabul edilmemesi gerektiğini savundu.
İTO'ya göre aile sağlığı merkezlerinin hizmet verdiği nüfus, bölgenin sosyoekonomik özellikleri, hasta profili ve farklı yerel koşullar söz konusu veriler üzerinde doğrudan etkili olabiliyor. Bilgi sistemlerinde meydana gelebilecek teknik problemlerin de değerlendirmelerde dikkate alınması gerektiği ifade edildi.
Komisyon bu nedenle algoritmalar tarafından tespit edilen istatistiksel farklılıkların doğrudan tıbbi hata veya usulsüzlük kanıtı olarak değerlendirilmesine karşı çıktı.
Aile Hekimlerine Yöneltilen Sorulara Tepki
İTO, REDES kaynaklı incelemelerde aile hekimlerine yöneltildiğini belirttiği bazı soruları da eleştirdi.
Hekimin izinli olduğu dönemde gerçekleştirilen bebek aşıları veya belirli dönemlerde bakılan hasta sayıları gibi konular üzerinden sağlık çalışanlarının sorgulandığını belirten komisyon, bu tür değerlendirmelerin ücret kesintileri veya idari yaptırımlar için gerekçe haline gelmemesi gerektiğini savundu.
Aile hekimliği hizmetlerinin yalnızca sayısal performans göstergeleri üzerinden değerlendirilemeyeceği vurgulandı.
Sağlık Bakanlığı’na REDES Soruları
İstanbul Tabip Odası, REDES'in nasıl çalıştığına ilişkin Sağlık Bakanlığı'ndan daha ayrıntılı bilgi paylaşılmasını istedi.
Komisyon özellikle denetim algoritmalarının hangi kriterlere göre çalıştığı, risk eşiklerinin nasıl belirlendiği ve sağlık çalışanlarının hangi koşullarda incelemeye alındığı konularında şeffaflık talep etti.
Ayrıca REDES aracılığıyla bugüne kadar kaç usulsüzlüğün tespit edildiği ve tespit edilen kamu zararının toplam büyüklüğünün açıklanması istendi.
Elektronik sağlık kayıtlarından kaynaklanabilecek teknik hatalarda hekimlerin sorumluluğunun nasıl belirlendiği de İTO'nun gündeme getirdiği konular arasında yer aldı. Komisyon, başlatılan soruşturmalardan kaçının itiraz veya yargı süreçleri sonucunda iptal edildiğinin de açıklanmasını talep etti.
“Sağlık Çalışanları Destek Bekliyor”
İTO Aile Hekimleri Komisyonu, birinci basamak sağlık hizmetlerinde çalışanların personel yetersizliği, yoğun bürokratik işlemler, ücretlendirme sistemi ve çalışma koşulları gibi çeşitli sorunlarla karşı karşıya olduğunu belirtti.
Komisyon, denetim mekanizmalarının sağlık çalışanlarının mesleki bağımsızlığını sınırlandıran veya üzerlerinde baskı oluşturan bir sisteme dönüşmemesi gerektiğini ifade etti.
İstanbul Tabip Odası ayrıca REDES nedeniyle mağduriyet yaşadığını belirten üyelerine hukuki destek sağlayacağını açıkladı.
Komisyon, denetimlerin bilimsel kriterlere dayanması, süreçlerin şeffaf yürütülmesi ve sağlık çalışanlarının haklarının gözetilmesi gerektiğini vurgulayarak REDES uygulamasına yönelik eleştirilerini sürdüreceğini bildirdi.
