Bilgisayar, telefon ve tablet karşısında geçirilen uzun süreler duruş alışkanlıklarını etkileyebiliyor. Sosyal medyada “karides duruşu” olarak adlandırılan öne kapanmış oturma biçiminin tıbbi bir hastalık olmadığını belirten Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Op. Dr. Hakan Özer, asıl riskin aynı pozisyonun uzun süre ve sık tekrarlanması olduğunu söyledi.
Masa başında çalışırken ekrana doğru yaklaşmak veya telefon kullanırken uzun süre başı aşağı eğmek, günlük yaşamda sık karşılaşılan duruş alışkanlıkları arasında bulunuyor.
Bu pozisyonların gün içerisinde uzun süre tekrarlanması boyun, omuz ve sırt bölgesindeki kasların yüklenme biçimini değiştirebiliyor. Bazı kişilerde zaman içerisinde ağrı, gerginlik, yorgunluk ve hareket kısıtlılığı gibi şikâyetler ortaya çıkabiliyor.
“Karides Duruşu” Bir Hastalık Değil
Son dönemde sosyal medyada yaygınlaşan “karides duruşu” veya İngilizce adıyla “shrimp posture”, tıbbi bir tanıyı ifade etmiyor.
Kavram; başın öne doğru uzadığı, omuzların kapandığı ve sırtın yuvarlaklaştığı oturma pozisyonunu tarif etmek amacıyla kullanılıyor.
Op. Dr. Hakan Özer, masa başında kısa süre öne eğilmenin tek başına bir hastalık anlamına gelmediğine dikkat çekiyor. Özer’e göre önemli olan, bu pozisyonun gün içerisinde ne kadar uzun süre ve ne sıklıkla tekrarlandığı.
Başın sürekli öne taşındığı ve omuzların kapandığı pozisyonlarda boyun, sırt ve omuz çevresindeki kasların çalışma düzeninin değişebileceği, bunun da bazı kişilerde zamanla çeşitli kas-iskelet sistemi şikâyetlerine neden olabileceği belirtiliyor.
Telefon Kullanırken Boyun Pozisyonuna Dikkat
Akıllı telefon kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte “teknoloji boynu” veya “text neck” olarak adlandırılan kavram da daha sık gündeme geliyor.
Bu ifade de tek başına bir hastalık tanısı değil; telefona veya tablete bakarken başın uzun süre öne ve aşağı doğru eğildiği duruş biçimini anlatıyor.
Telefonun göğüs veya bel seviyesinde tutularak uzun süre kullanılması, baş ve boynun doğal pozisyonundan uzaklaşmasına neden olabiliyor.
Benzer şekilde bilgisayar ekranının çok aşağıda, kullanıcıdan fazla uzakta veya yana dönük şekilde konumlandırılması da kişinin farkında olmadan öne doğru eğilmesine yol açabiliyor.
Sorun Teknoloji Değil, Kullanım Şekli
Op. Dr. Hakan Özer, bilgisayar veya telefon kullanımının tek başına sorun olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtiyor.
Cihazların hangi pozisyonda ve ne kadar süre kullanıldığı, kas-iskelet sistemi üzerindeki yük açısından önem taşıyor.
Gün boyunca aynı pozisyonda kalmak yerine belirli aralıklarla duruşun değiştirilmesi, çalışma ortamının kişinin fiziksel özelliklerine göre düzenlenmesi ve uzun süre hareketsiz kalmaktan kaçınılması öneriliyor.
Çalışma Masası Duruşu Doğrudan Etkiliyor
Masa başında çalışanlarda ekran, sandalye, klavye ve farenin konumu vücudun çalışma sırasındaki pozisyonunu etkileyebiliyor.
Bilgisayar ekranının gereğinden fazla aşağıda olması kişinin sürekli öne eğilmesine yol açabilirken, ekranın çok yukarıda konumlandırılması başın uzun süre geriye doğru tutulmasına neden olabiliyor.
Uzmanlar, masa başında çalışanların yalnızca “dik oturmaya” odaklanmak yerine çalışma alanını ergonomik hale getirmesini ve gün içerisinde düzenli olarak pozisyon değiştirmesini öneriyor.
Boyun, omuz veya sırt bölgesindeki ağrıların uzun süre devam etmesi, hareket kısıtlılığının ortaya çıkması ya da şikâyetlerin giderek artması durumunda ise sağlık profesyoneline başvurulması önem taşıyor.
