Uzmanlar, kulaklıkla uzun süre yüksek ses seviyesinde müzik dinlemenin iç kulaktaki hassas hücrelere zarar vererek “akustik travma” ve kalıcı işitme kaybına neden olabileceği konusunda uyarıyor. Özellikle toplu taşıma gibi gürültülü ortamlarda dış sesi bastırmak için kulaklık sesinin yükseltilmesi riski artırıyor.
Kulaklıklar, müzikten podcastlere kadar dijital içeriklerin günlük yaşamda daha fazla tüketilmesiyle özellikle gençlerin vazgeçilmez teknolojik ürünlerinden biri haline geldi.
Uzmanlara göre asıl risk yalnızca kulaklık kullanımından değil; ses seviyesinin fazla yükseltilmesi, yüksek sese uzun süre maruz kalınması ve yanlış kulaklık kullanımından kaynaklanıyor.
Yüksek Ses Akustik Travmaya Neden Olabilir
Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi KBB Bölümü Şefi Prof. Dr. Suat Turgut, uzun süre yüksek ses seviyesinde müzik dinlemenin belirli frekanslarda işitme kaybına yol açabileceğine dikkat çekti.
Normal konuşma seviyesindeki seslerin akustik travma oluşturmadığını belirten Turgut, özellikle gençlerin çevredeki gürültüyü bastırabilmek amacıyla kulaklık sesini yükseltmesinin önemli bir risk oluşturduğunu ifade etti.
Ses seviyesi arttıkça iç kulağın maruz kaldığı yükün de yükseldiğini belirten Turgut, müziğin normal konuşma seviyesinin çok üzerinde dinlenmemesi gerektiğini vurguladı.
Kulak İçi Kulaklıklar Enfeksiyon Riskini Artırabilir
Kulak içi modellerin yanlış ve uzun süreli kullanımının dış kulak yolunda fiziksel sorunlara da neden olabileceği belirtiliyor.
Prof. Dr. Turgut, doğrudan kulak kanalına yerleştirilen kulaklıkların dış kulak yolunu tahriş edebileceğini ve bazı durumlarda enfeksiyon gelişmesine zemin hazırlayabileceğini söyledi.
Alternatif olarak dış kulak yolunu kapatmayan açık tasarımlı ve kemik iletim teknolojisine sahip kulaklıkların kullanılabileceğini belirten Turgut, bu cihazların kulak kanalını açık bıraktığını ifade etti.
Ses Seviyesi Yükseldikçe Güvenli Süre Kısalıyor
Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi KBB Uzmanı Prof. Dr. Zahide Mine Yazıcı da işitme sağlığı açısından en önemli faktörlerden birinin ses şiddeti olduğunu belirtti.
Yazıcı’nın verdiği bilgilere göre 80 desibellik sese haftada yaklaşık 40 saat maruz kalınabilirken, ses seviyesi 83 desibele çıktığında bu süre 20 saate, 86 desibelde ise 10 saate kadar düşüyor.
Ses seviyesi yükseldikçe güvenli kabul edilen maruziyet süresi de hızla azalıyor. Yaklaşık 105 desibellik bir sese ise 5-10 dakikadan uzun süre maruz kalınmaması gerektiği belirtiliyor.
Kulaklık Sesini Yüzde 60’ın Üzerine Çıkarmayın
Prof. Dr. Yazıcı, kulaklık kullanırken cihazın maksimum ses seviyesinin yüzde 60’ının üzerine çıkılmamasını önerdi. Özellikle otobüs, metro ve diğer gürültülü ortamlarda kullanıcıların çevredeki sesleri bastırabilmek için müziğin seviyesini istemeden yükseltebildiğine dikkat çekildi.
Bu nedenle gürültü engelleme özelliğine sahip kulaklıkların tercih edilmesi, dış ortam sesini azaltarak kullanıcının daha düşük ses seviyesinde içerik dinlemesine yardımcı olabilir.
İşitme Kaybı Her Testte Fark Edilmeyebilir
Uzun süre yüksek sese maruz kalmak, iç kulakta bulunan hassas hücrelerin zarar görmesine neden olabiliyor. Maruziyet erken dönemde sonlandırıldığında bazı işitme sorunlarının düzelme ihtimali bulunurken, yüksek sese sürekli maruz kalınması kalıcı hasar riskini artırıyor.
Prof. Dr. Yazıcı, standart işitme testlerinin bazı durumlarda oluşan hasarı göstermeye yetmeyebileceğine de dikkat çekti. Yüksek sese bağlı işitme kaybından şüphelenilmesi halinde yüksek frekansları da değerlendiren daha kapsamlı odyometrik testlerin yapılması gerekebileceğini belirtti.
Yaklaşık 1 Milyar Genç Risk Altında
Dünya Sağlık Örgütü’nün değerlendirmelerine dikkat çeken Yazıcı, güvenli dinleme alışkanlıklarının benimsenmemesi halinde dünya genelinde yaklaşık 1 milyar gencin gürültüye bağlı işitme kaybı riskiyle karşı karşıya kalabileceğini ifade etti.
Uzmanlar, işitme sağlığının korunması için kulaklık ses seviyesinin kontrol altında tutulmasını, yüksek sese maruz kalma süresinin sınırlandırılmasını ve özellikle gürültülü ortamlarda sesi yükseltmek yerine dış gürültüyü azaltan çözümlerin tercih edilmesini öneriyor.
