AKP iktidarının Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda yaptığı değişiklikle, Türkiye’de geçici koruma statüsünde yaşayan milyonlarca kişi bir gecede birinci basamak sağlık sisteminden çıkarıldı. Aile sağlığı merkezlerinde (ASM) yıllardır T.C. kimlik numarası 98-99 ile başlayan mülteci ve göçmenler artık aile hekimi hizmetlerinden faydalanamayacak. Bu kişiler, yalnızca ücretli sağlık hizmetlerine erişebilecek.
Aile Hekimlerinden Tepki: “Bu Bir Hak İhlalidir”
Aile hekimleri, bu uygulamanın mülteci ve göçmenlerin sağlık hakkını elinden aldığını ve toplumun genel sağlık güvenliğini tehdit ettiğini belirtti. İstanbul Tabip Odası Yöneticisi ve Aile Hekimi Dr. Emrah Kırımlı, uygulamaya tepki göstererek şunları söyledi: “10 yıldır sağlık hizmeti verdiğim yabancı uyruklu vatandaşlar bir gecede sistemden çıkarıldı. Durumdan haberdar bile değiller. Bu insanlar artık koruyucu sağlık hizmetlerinden mahrum kalacak. Bu durum sadece onların değil, toplumun genel sağlığı açısından da büyük bir risk oluşturuyor.”
Bulaşıcı Hastalık Riski Artıyor
Kırımlı, bu değişikliğin yalnızca bireysel değil, toplumsal sağlık risklerini de artıracağını söyledi: “Aşılamalar ve koruyucu sağlık hizmetleri aksayacak. Bulaşıcı hastalıkların erken teşhisi zorlaşacak ve salgın riski büyüyecek.” Daha önce okul çağı aşılarının 6 yaştan 4 yaşa çekilmesiyle benzer sorunlar yaşandığını hatırlatan Kırımlı, şimdi ise sistemden tamamen çıkarılan milyonlarca kişinin koruyucu sağlık hizmetlerinden mahrum kalacağını ifade etti.
Gaziantep’te Binlerce Kişi Sistemden Çıkarıldı
Türk Tabipleri Birliği (TTB) Merkez Konseyi Üyesi ve Gaziantep’te aile hekimliği yapan Dr. Ayşegül Ateş Tarla, sadece kendi listesinden 400 kişinin sistemden silindiğini, 6 birimlik ASM’de ise bu sayının 2 bini geçtiğini açıkladı. Tarla, “Suriyeli mültecilerin yoğun olduğu illerde bu durum daha da vahim. Bazı ASM’lerde neredeyse nüfusun yarısı sistemden çıkarıldı. Bu durum hem sağlık hizmetlerinin aksamasına hem de toplum sağlığının ciddi şekilde tehlikeye girmesine neden olacak” dedi.
“Anne ve Bebek Ölümleri Artabilir”
Tarla, bebek ve çocuk aşılarının düzenli yapılmaması durumunda bebek ölümlerinin artabileceğini vurguladı. “Bu süreçte gebe takipleri yapılamayacak, anne ölümlerinde de artış görülebilecek. Aşıları eksik bebekler ve ciddi salgınlarla karşılaşmamız muhtemel” diyen Tarla, mülteci politikalarında yapılan bu değişikliğin sağlık sisteminde kaosa yol açacağını belirtti.
“Göçmen Sağlığı Merkezleri Yetersiz ve Ücretli”
Mültecilerin yönlendirileceği göçmen sağlığı merkezlerinin hem yetersiz hem de ücretli olduğunu ifade eden Tarla, bu durumun dezavantajlı grupları daha da mağdur edeceğini dile getirdi. Tarla, “Antep gibi mülteci nüfusunun yoğun olduğu bölgelerde bu merkezler yeterli değil. Üstelik çoğu kişi ücretli hizmetlere erişemeyecek durumda” dedi.
Sağlık Bakanlığı’na Eleştiriler
Aile hekimleri, Sağlık Bakanlığı’nın bu değişiklikle işleyen bir sistemi bozduğunu ve sağlık hizmetlerinin temel işlevini zayıflattığını savundu. Bakanlığın aile hekimi başına düşen nüfusu azaltma hedefine dikkat çeken hekimler, bu politikanın sağlık hizmetlerini paralı hale getirdiğini ve toplumun genel sağlığını tehlikeye attığını ifade etti.
Sonuç: Toplum Sağlığı Tehlikede
Aile hekimleri ve sağlık uzmanları, mültecilerin birinci basamak sağlık hizmetlerinden çıkarılmasının, sadece mültecilerin değil, genel halk sağlığının da ciddi şekilde olumsuz etkileneceği konusunda uyarıda bulundu. Sağlık politikalarındaki bu değişikliğin, özellikle bulaşıcı hastalıklar ve bebek-anne ölümlerinde artışa yol açacağına dikkat çeken hekimler, bu uygulamanın yeniden gözden geçirilmesi çağrısında bulundu.
Kaynak: evrensel