Sağlık Bakanlığı için 2027 bütçe teklifinde yaklaşık 1 trilyon 967 milyar TL öngörülüyor. Koruyucu ağız ve diş sağlığı hizmetleri ise teklifte ayrı bir bütçe kalemi olarak gösterilmiyor. Bu durum, okul taramalarından düzenli diş hekimi kontrollerine kadar hastalıkları önlemeye yönelik hizmetler için ne kadar kaynak ayrıldığını ve bu kaynakla kaç kişiye ulaşılmasının hedeflendiğini değerlendirmeyi güçleştiriyor.

Koruyucu Diş Hekimliği Neden Bütçe Gündeminde Olmalı?

Diş çürükleri ve diş eti hastalıkları, ağrıya ve diş kaybına yol açarak beslenmeyi, konuşmayı ve günlük yaşamı etkileyebiliyor. Diş ağrısı yaşayan bir çocuğun okulda derse odaklanması, bir yetişkinin ise işini sürdürmesi zorlaşabiliyor. Dünya Sağlık Örgütü, tedavi edilmemiş kalıcı diş çürüklerinin dünya genelinde en yaygın sağlık sorunlarından biri olduğunu ve ağız sağlığı hizmetlerine erişimde önemli eşitsizlikler bulunduğunu belirtiyor.

Düzenli muayene ve erken müdahale, sorunların ağrıya, enfeksiyona veya diş kaybına dönüşmeden ele alınmasını sağlayabilir. Bu hizmetlerin çocukluktan ileri yaşa kadar düzenli sunulması, kişinin gelirine ve yaşadığı bölgeye bağlı erişim farklarını azaltmak açısından da önem taşıyor.

2027 Bütçe Teklifi Koruyucu Diş Sağlığı İçin Ne Gösteriyor?

16 Ekim 2026’da TBMM’ye sunulan bütçe teklifinde Sağlık Bakanlığının ödeneği önceki yıla göre nominal olarak artarken merkezi yönetim bütçesi içindeki payı geriliyor. Bu nedenle toplam tutarla birlikte kaynağın hangi hizmetlere yönlendirildiği de önem taşıyor.

Bakanlığın Ocak–Eylül 2026 verilerinde ağız ve diş sağlığı hastane hizmetleri için 27,37 milyar TL, koruyucu faaliyetler başlığı altında ise 2 milyon 135 bin TL harcama yer alıyor. Koruyucu uygulamaların farklı bütçe başlıklarına dağılıp dağılmadığı açıklığa kavuştuğunda bu tutarlar daha sağlıklı karşılaştırılabilir. Bunun için Bakanlığın hangi hizmetleri hangi kalemden finanse ettiğini ve koruyucu ağız ve diş sağlığına ayrılan toplam kaynağı açıklaması gerekiyor.

Kamu Diş Hekimliğinde Randevu Süresi ve Hasta Yoğunluğu

Kamu ağız ve diş sağlığı merkezlerinde yoğun hasta talebini 10–15 dakikalık MHRS aralıklarıyla karşılamaya çalışmak, muayene ve tedavi için ayrılabilen süreyi kısıtlayabiliyor. Oysa hastayı değerlendirmek, tanı koymak, tedaviyi planlamak ve girişimsel işlemleri tamamlamak için gereken süre, hastanın durumuna ve yapılacak işleme göre değişiyor.

Hizmet kalitesini değerlendirmek için muayene ve işlem sayılarının yanında hastalıkların erken saptanması, diş kayıplarının azalması ve çocukların düzenli kontrole erişimi gibi sonuçların da izlenmesi gerekiyor.

2027 Bütçe Görüşmelerinde Yanıt Bekleyen Sorular

  • Koruyucu ağız ve diş sağlığı hizmetlerine 2027’de toplam ne kadar kaynak ayrılacak?

  • Okul taramaları, florür uygulamaları ve fissür örtücü programları hangi bütçe kalemlerinden karşılanacak?

  • Çocukların düzenli diş hekimi muayenesine erişimini sağlayacak ulusal bir program hazırlanıyor mu?

  • Diş çürüklerini ve diş kayıplarını azaltmak için ölçülebilir hedefler belirlendi mi?

  • Koruyucu ve tedavi edici diş hekimliği harcamaları ayrı ayrı yayımlanacak mı?

Koruyucu Ağız ve Diş Sağlığı İçin 6 Adım

  1. Ayrı ve izlenebilir bir ödenek oluşturulmalı. Koruyucu ağız ve diş sağlığına ayrılan kaynak bütçede açıkça gösterilmeli.

  2. Hastalık yükü bölgelere ve yaş gruplarına göre ölçülmeli. Ulusal durum analizi, hizmet ihtiyacının nerede yoğunlaştığını ortaya koymalı.

  3. Yaşam boyu koruyucu hizmet sunan bir ulusal program hazırlanmalı. Program çocukları, yetişkinleri ve ileri yaş gruplarını kapsamalı.

  4. Okul taramaları düzenli hâle getirilmeli. İhtiyaç duyan çocuklara florür ve fissür örtücü gibi koruyucu uygulamalar ücretsiz sunulmalı. Program yeterli bütçe ve personelle desteklenmeli.

  5. Hedefler, harcamalar ve sonuçlar yayımlanmalı. Uygulama takvimi, sorumlu kurumlar ve başarı göstergeleri belirlenerek ilerleme düzenli biçimde kamuoyuyla paylaşılmalı.

  6. Meslek örgütleri ve üniversiteler planlamaya katılmalı. Türk Dişhekimleri Birliği, diş hekimleri odaları, üniversiteler ve sağlık meslek örgütleri ulusal politikanın hazırlanmasında yer almalı.

2027 bütçesinde koruyucu diş hekimliğine açık bir ödenek ayrılması, hizmetlerin kimlere, nerede ve hangi sıklıkta sunulacağının planlanmasını kolaylaştırır. Özellikle okul çağındaki çocuklar için düzenli tarama ve takip, diş hekimine erişimin ağrı başlayana kadar ertelenmesini önleyecek somut bir adım olabilir.