Yapay zekâ sohbet robotlarının verdiği ilaç önerilerini uzman görüşü almadan uygulamak, ciddi sağlık sorunlarına neden olabiliyor. İstanbul Eczacı Odası Yönetim Kurulu üyesi eczacı Özben Özge Yüksel, hastalık geçmişi ve kullanılan ilaçlar değerlendirilmeden yapılan yönlendirmelerin hayati risk taşıyabileceğini belirtti.

Sağlık şikâyetlerine hızlı yanıt arayan kişiler, ilaç seçimi konusunda sohbet robotlarına başvurabiliyor. Ancak bir ilacın yaygın kullanılması, herkes için uygun olduğu anlamına gelmiyor. Yüksel, aynı ilacın bir kişiye fayda sağlarken başka bir kişinin mevcut hastalığını ağırlaştırabileceğine dikkat çekti.

İlaç Seçiminde Kişinin Sağlık Geçmişi Belirleyici

Yüksel’e göre alerjiler, kronik hastalıklar, kullanılan diğer ilaçlar, gebelik ve emzirme durumu birlikte değerlendirilmeli. Bu bilgiler dikkate alınmadan verilen öneriler; yanlış doz, ilaç etkileşimi ve ciddi yan etkilerle sonuçlanabiliyor.

Yaygın kullanılan parasetamolü örnek gösteren Yüksel, yüksek doz kullanımının ciddi karaciğer hasarına yol açabileceğini ifade etti.

Ağrı Kesiciler Herkes İçin Uygun Değil

İbuprofen, naproksen ve diklofenak gibi ağrı kesicilerin bazı kişilerde önemli riskler taşıdığını belirten Yüksel, mide-bağırsak kanaması geçmişi bulunanlarda kanama riskinin artabileceğini söyledi.

Böbrek hastalığı veya sıvı kaybı yaşayan kişilerde de bu ilaçların böbrek hasarına neden olabileceğini aktaran Yüksel, gebeliğin son üç ayında kullanımlarının riskli olduğuna dikkat çekti.

Ani başlayan, çok şiddetli olan veya nörolojik belirtilerle birlikte görülen baş ağrılarında ise ilaç önerisi aramak yerine acil tıbbi değerlendirme gerektiğini vurguladı.

Mide Şikâyetlerini İlaçla Bastırmak Tanıyı Geciktirebilir

Mide yanması, bulantı ve hazımsızlığın farklı hastalıkların belirtisi olabileceğini anlatan Yüksel, bilinçsiz ilaç kullanımının doğru tanıya ulaşılmasını geciktirebileceğini belirtti.

Bu yakınmaların ülser, Helicobacter pylori enfeksiyonu, safra kesesi veya pankreas hastalıklarıyla ilişkili olabileceğini söyleyen Yüksel, kalp krizinin de bazen mide ağrısı ve bulantıyla kendini gösterebildiğini hatırlattı.

Açıklanamayan kilo kaybı, yutma güçlüğü, siyah dışkılama ve kanlı kusma gibi belirtilerde sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini ifade etti.

Yapay Zekânın Verdiği Bilgi Kişiye Uygun Olmayabilir

Yapay zekânın ilaçların kullanım alanları ve yan etkileri hakkında bilgi sunabildiğini belirten Yüksel, bunun kişiye uygun bir tedavi önerisi anlamına gelmediğinin altını çizdi.

Özellikle böbrek fonksiyonları bozulmuş kişilerde standart kabul edilen dozların bile uygun olmayabileceğini aktardı. Yüksel, sohbet robotlarının ilaç önerilerinin doğrudan uygulanmaması ve hekim ya da eczacı tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.