Avrupa genelinde etkisini artıran aşırı sıcak hava dalgalarıyla birlikte sıcak çarpması vakalarına karşı uyarılar da arttı. İç Hastalıkları Uzmanı Eyyüp Kenan Özok, sıcak çarpmasının hızlı gelişebilen ve zamanında müdahale edilmediğinde ciddi sağlık sorunlarına yol açabilen bir tablo olduğunu belirterek vatandaşların dikkatli olması gerektiğini söyledi.
Sıcak Çarpmasının İlk İşaretleri Göz Ardı Edilmemeli
Uzmanlara göre sıcak çarpmasının ilk belirtileri arasında yoğun terlemeye bağlı olarak ortaya çıkan soğuk ve nemli cilt, aşırı susama hissi, halsizlik, baş ağrısı, baş dönmesi, mide bulantısı, kusma ve kas krampları yer alıyor.
Dr. Özok, vücut sıcaklığının yükselmesiyle birlikte belirtilerin ağırlaşabileceğini belirterek, cildin sıcak ve kuru hale gelebileceğini, nabız ve solunumun hızlanabileceğini, hatta bilinç bulanıklığı görülebileceğini ifade etti.
Kalp ve Dolaşım Sistemi Üzerinde Risk Oluşturuyor
Aşırı sıcakların damarların genişlemesine neden olarak tansiyonu düşürebildiğini belirten Özok, kalbin bu durumda daha fazla çalışmak zorunda kaldığını söyledi.
Yoğun sıvı ve mineral kaybının sıcak bitkinliğine yol açabileceğini vurgulayan uzman, ileri vakalarda organlara giden kan akışının azalabileceğini ve kalp krizi riskinin artabileceğini dile getirdi. Bu belirtilerin görülmesi halinde kişinin serin bir ortama alınması ve sağlık desteği alınması gerektiğini belirtti.
Yaz Aylarında Beslenmeye Dikkat
Sıcak havalarda doğru beslenmenin önemine dikkat çeken Özok, mevsim sebze ve meyvelerinin tüketilmesini önerdi. Taze fasulye, kabak, domates ve mısır gibi sebzelerin yanı sıra vişne, çilek, ahududu ve yaban mersini gibi meyvelerin yaz aylarında iyi birer seçenek olduğunu ifade etti.
Karpuz ve kavunun da sık tercih edildiğini ancak özellikle diyabet hastalarının porsiyon kontrolüne dikkat etmesi gerektiğini belirten Özok, buzlu çay ve buzlu kahvenin ise ölçülü şekilde tüketilebileceğini söyledi.
Çocuklar ve Yaşlılar Daha Büyük Risk Altında
Sıcak çarpmasının herkesi etkileyebileceğini ancak bazı grupların daha fazla risk taşıdığını belirten Özok, özellikle 5 yaş altındaki çocuklar, 65 yaş üzerindeki bireyler, kronik hastalığı bulunanlar, hamileler ve kilo problemi yaşayan kişilerin daha dikkatli olması gerektiğini ifade etti.
Çocuklarda vücut sıcaklığını düzenleyen mekanizmaların henüz tam gelişmediğini, ileri yaşlarda ise bu sistemlerin etkinliğinin azaldığını belirten uzman, bu nedenle sıcak havaların daha ciddi sonuçlar doğurabileceğini söyledi.
Güneşin En Yoğun Olduğu Saatlerde Dikkat
Uzmanlar, sıcak çarpmasından korunmak için özellikle 11.00 ile 16.00 saatleri arasında mümkün olduğunca dışarı çıkılmamasını tavsiye ediyor.
Dışarı çıkılması gereken durumlarda gölgede kalınması, bol ve açık renkli kıyafetler tercih edilmesi, şapka ve güneş gözlüğü kullanılması öneriliyor. Ayrıca gün boyunca düzenli su tüketilmesi, ağır fiziksel aktivitelerden kaçınılması ve güneşte uzun süre bekleyen araçların kullanılmadan önce mutlaka havalandırılması gerektiği belirtiliyor.
Sıcak Çarpmasında İlk Müdahale Hayat Kurtarabilir
Dr. Özok, sıcak çarpması şüphesi bulunan kişilere yapılması gereken ilk müdahaleleri de sıraladı. Buna göre kişi hızla serin bir ortama alınmalı, üzerindeki kalın giysiler çıkarılmalı ve vücut sıcaklığı düşürülmeye çalışılmalı.
Bilinç bulanıklığı, bayılma veya yüksek ateş gibi durumlarda ise vakit kaybetmeden acil sağlık ekiplerine haber verilmesi gerektiği vurgulandı. Bilinci açık olan kişilere küçük yudumlarla su verilebileceği, ancak bilinci kapalı kişilere ağızdan herhangi bir sıvı verilmemesi gerektiği ifade edildi.
