Yaz aylarında artan hava sıcaklıklarıyla birlikte sıcak çarpması vakalarında da yükseliş yaşanıyor. Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi Acil Tıp Kliniği’nden Prof. Dr. Asım Kalkan, sıcak çarpmasının hızlı müdahale gerektiren hayati bir sağlık sorunu olduğunu belirterek, ilk yarım saat içinde uygulanan etkili soğutmanın yaşam kurtarıcı rol oynadığını vurguladı.
Prof. Dr. Kalkan, sıcak çarpmasının yalnızca sıcak havadan etkilenmek olmadığını, vücut sıcaklığının yaklaşık 40 derecenin üzerine çıkması ve buna bilinç değişikliklerinin eşlik etmesiyle ortaya çıkan ciddi bir tablo olduğunu söyledi.
Sıcak Çarpmasının Belirtilerine Dikkat
Uzmanlara göre sıcak çarpması yaşayan kişilerde bilinç bulanıklığı, konuşma bozukluğu, denge kaybı, bayılma, şiddetli baş ağrısı, mide bulantısı ve hızlı nabız gibi belirtiler görülebiliyor. Hastaların cildinin sıcak ve kızarık olabileceğini belirten Kalkan, terlemenin devam etmesinin sıcak çarpmasını dışlamadığını ifade etti.
Özellikle sıcak havada aniden fenalaşan ve çevresine karşı tepkileri değişen kişilerde durumun ciddiye alınması gerektiğine dikkat çekildi.
Diğer Hastalıklarla Karıştırılabiliyor
Sıcak çarpmasının belirtilerinin bazı hastalıklarla benzerlik gösterebildiğini belirten Prof. Dr. Kalkan, sıcak bitkinliği, felç, grip, kalp krizi ve düşük kan şekeri gibi durumlarla karıştırılabileceğini söyledi.
Sıcak bitkinliğinde kişinin bilincinin açık olduğunu ve gölgeye alınarak sıvı desteği sağlandığında toparlayabildiğini ifade eden Kalkan, bilinç bulanıklığının başlamasının ise sıcak çarpmasının en önemli işaretlerinden biri olduğunu vurguladı.
İlk Müdahalede Hızlı Soğutma Hayati Önem Taşıyor
Sıcak çarpmasında uygulanacak ilk yardımın büyük önem taşıdığını belirten uzmanlar, temel kuralın “önce soğut, sonra taşı” olduğunu ifade ediyor.
Bu durumda kişinin hızla güneşten uzaklaştırılması, üzerindeki fazla giysilerin çıkarılması ve vücudunun soğutulması gerekiyor. Soğuk su uygulaması, ıslak bezler, vantilatör desteği ve buz torbalarının boyun, koltuk altı ve kasık bölgelerine yerleştirilmesi öneriliyor.
Uzmanlar ayrıca bilinci kapalı kişilere ağızdan su verilmemesi gerektiğini, bunun boğulma riskine yol açabileceğini belirtiyor. Ateş düşürücü ilaçların ise sıcak çarpmasında etkili olmadığına dikkat çekiliyor.
Günün En Sıcak Saatlerinde Dışarı Çıkmayın
Prof. Dr. Kalkan, sıcak çarpmasından korunmak için özellikle 11.00 ile 16.00 saatleri arasında güneş altında kalmaktan kaçınılmasını tavsiye etti. Bol su tüketimi, açık renkli ve hafif kıyafetlerin tercih edilmesi, yaşlılar ve kronik hastalığı bulunan kişilerin yakından takip edilmesi gerektiğini belirtti.
Uzmanlar ayrıca çocukların ve yaşlıların park halindeki araçlarda kısa süreliğine dahi yalnız bırakılmaması gerektiğini hatırlatarak, araç içi sıcaklığın dakikalar içinde tehlikeli seviyelere ulaşabileceği uyarısında bulundu.
Sıcak çarpmasının erken fark edilmesi ve hızlı müdahale edilmesi halinde büyük ölçüde tedavi edilebildiğini belirten uzmanlar, yaz aylarında risk grubundaki kişilere karşı daha dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.
