İspanyol bilim insanlarının fareler üzerinde yürüttüğü ve “üçlü kombinasyon tedavisi” olarak tanımlanan yeni araştırma, pankreas kanseri alanında umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Çalışmada, pankreas tümörlerinin hem baskılandığı hem de uzun süreli kontrol altına alındığı gözlemlendi.
Araştırmayı değerlendiren Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Mert Erkan, pankreas kanserinin nadir görülmesine rağmen en ölümcül kanser türleri arasında yer aldığını vurguladı. Erkan, bu kanser türünün erken evrede yakalansa bile hızla yayılma eğilimi gösterdiğini ve bu nedenle tedavisinin son derece zor olduğunu ifade etti.
Standart tedavinin ötesinde çoklu hedef yaklaşımı
Prof. Dr. Erkan, pankreas kanserinde güncel tedavi yaklaşımının öncelikle cerrahi, ardından sistemik tedaviler olduğunu belirterek, klasik kemoterapilerin kanser hücrelerini bölünme sırasında yok etmeye yönelik çalıştığını anlattı. Akıllı ilaçların ise belirli moleküler hedeflere odaklandığını söyledi.
İspanya’daki çalışmanın farkının, kanseri tek bir noktadan değil, birden fazla biyolojik yol üzerinden baskılaması olduğunu dile getiren Erkan, “Bu tedavide hedefe yönelik ilaçlar kanser hücresini birkaç farklı merkezden etkisiz hale getirmeye çalışıyor” dedi.
K-RAS mutasyonu temel hedeflerden biri
Pankreas kanserinde en sık görülen genetik değişikliklerden birinin K-RAS mutasyonu olduğuna dikkat çeken Erkan, bu mutasyonun vakaların yaklaşık yüzde 90-95’inde ortak olarak bulunduğunu aktardı. K-RAS’ın, hücreye dış dünyadan gelen sinyallerin birleştiği kritik bir merkez olduğunu belirten Erkan, bu mutasyonun hücreye sürekli “bölün” ve “çoğal” komutu verdiğini söyledi.
İkinci kuşak dizileme yöntemleri sayesinde tümörlerin genetik yapısının artık çok daha ayrıntılı analiz edilebildiğini kaydeden Erkan, bu gelişmenin hedefe yönelik tedavilerin önünü açtığını vurguladı.
İkinci ilaç kritik rol oynuyor
Bu çalışmanın yalnızca K-RAS’ı hedef almakla sınırlı kalmadığını ifade eden Prof. Dr. Erkan, K-RAS dışı yollarla hücreyi büyümeye teşvik eden epitelyal büyüme faktörlerinin de ikinci bir ilaçla bloke edildiğini söyledi. Bu yolun meme ve akciğer kanserlerinde uzun süredir kullanıldığını hatırlatan Erkan, pankreas kanserinde ise bu kombinasyonun ilk kez bu ölçekte denendiğini belirtti.
Farelerde uzun süreli başarı sağlandı
Çalışmanın henüz klinik aşamaya geçmediğini ve yalnızca fareler üzerinde uygulandığını vurgulayan Erkan, elde edilen sonuçların oldukça dikkat çekici olduğunu söyledi. Üçlü kombinasyon tedavisinin tümörü küçülttüğünü ve tamamen ortadan kaldırdığını belirten Erkan, etkinin yaklaşık 200 gün boyunca sürdüğünü ifade etti. Farelerin ortalama yaşam süresinin bir yıl civarında olduğu düşünüldüğünde, bu sürenin oldukça uzun olduğuna dikkat çekti.
Diğer kanser türleri için de umut olabilir
Prof. Dr. Erkan, çalışmadan elde edilen verilerin yalnızca pankreas kanseriyle sınırlı kalmayabileceğini, benzer genetik mekanizmalara sahip diğer kanser türleri için de yol gösterici olabileceğini söyledi.
Araştırmanın, İspanya Ulusal Kanser Araştırma Merkezi Deneysel Onkoloji Grubu Başkanı Mariano Barbacid liderliğinde yürütüldüğünü hatırlatan Erkan, 76 yaşındaki Barbacid’in hâlen aktif olarak bilimsel çalışmalarını sürdürdüğünü aktardı.
Klinik uygulama için zamana ihtiyaç var
Barbacid’in de vurguladığı gibi, deney hayvanlarında başarılı sonuçlar elde edilse bile bir tedavinin klinikte rutin kullanıma girmesinin yıllar alabileceğini belirten Erkan, insan kanserlerinde aynı etkinin görülüp görülmeyeceğinin henüz bilinmediğini söyledi.
“Bugün hastalarımıza mevcut tedavi seçenekleriyle yaşam süresi ve yaşam kalitesi kazandırmaya çalışıyoruz” diyen Erkan, bu tür bilimsel gelişmelerin ise ileride yetersiz kalınan noktalarda kalıcı çözümler sunabileceğini belirterek, çalışmanın uzun vadede büyük bir umut ışığı olduğunu ifade etti.
