Türkiye'de HPV aşısının ulusal aşı programına dahil edilip ücretsiz uygulanmasına yönelik tartışmalar devam ediyor. Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, konuyla ilgili bilimsel değerlendirmelerin henüz tamamlanmadığını belirterek, aşının yararlı olduğuna yönelik ortak bir bilimsel karar çıkması halinde programa dahil edileceğini söyledi.
HPV AŞISI İÇİN BİLİMSEL DEĞERLENDİRME SÜRÜYOR
Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, 15 Ağustos'ta sağlık muhabirleriyle gerçekleştirdiği buluşmada HPV aşısıyla ilgili son durumu değerlendirdi.
Memişoğlu, bilim insanları arasında HPV aşısının Türkiye'deki ulusal programa dahil edilmesi konusunda farklı görüşler bulunduğunu ifade etti. Türkiye'deki HPV ve kanser profilinin diğer ülkelerden farklılık gösterebildiğini belirten Bakan, bilimsel değerlendirme sonucunda aşının faydalı olduğuna karar verilmesi durumunda uygulamanın programa alınacağını söyledi.
DAHA ÖNCE 2025 SONU İŞARET EDİLMİŞTİ
Türkiye'de HPV aşısının ücretsiz hale getirilmesine ilişkin tartışmalar yeni değil. Dönemin Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, 2022 yılında belirli bir grupla aşılamaya başlanacağını ve kapsamın zaman içerisinde genişletileceğini açıklamıştı.
Kemal Memişoğlu ise Haziran 2025'te HPV aşısının 2025 sonundan itibaren ücretsiz uygulanacağını, özellikle 13 yaşındaki çocukların ve 15 yaş üzerindeki isteyen kişilerin aşılanacağını belirtmişti. Ancak planlanan aşılama programı başlamadı.
Şubat 2026'da yapılan açıklamada ise Bilim Kurulu üyelerinin bir bölümünün aşının programa dahil edilmesini desteklediği, bir bölümünün gerekli olmadığı görüşünü taşıdığı ve henüz ortak bir karara varılmadığı aktarılmıştı.
TÜRKİYE'DE EN YAYGIN TİPLERDEN BİRİ HPV-16
Türkiye'nin HPV profiline ilişkin araştırmalar da tartışmaların önemli başlıklarından biri. 2020 yılında yayımlanan ve ulusal tarama programındaki yaklaşık 4 milyon kadının verilerinin incelendiği araştırmada, kadınların yüzde 4,39'unda HPV pozitifliği tespit edildi.
Araştırmada en sık görülen tip HPV-16 olurken bunu HPV-51, HPV-31, HPV-52, HPV-56 ve HPV-18 takip etti. Türkiye'deki invaziv rahim ağzı kanseri örneklerini inceleyen başka bir araştırmada ise HPV pozitif kanser vakalarının yüzde 75,4'ünün HPV-16 ve HPV-18 ile bağlantılı olduğu belirlendi.
DSÖ AŞILAMA VE TARAMANIN BİRLİKTE YAPILMASINI ÖNERİYOR
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), HPV aşısını rahim ağzı kanseriyle mücadelede temel araçlardan biri olarak değerlendiriyor. Özellikle 9-14 yaşındaki kız çocuklarının aşılanması yüksek düzeyde etkili bir korunma yöntemi olarak kabul ediliyor.
DSÖ ayrıca HPV taraması ile aşılamayı birbirinin alternatifi olarak görmüyor. İki uygulamanın birbirini tamamlaması gerektiğini belirten kuruluş; aşılama, düzenli tarama ve erken tedavinin birlikte yürütülmesini öneriyor.
2025 sonu itibarıyla HPV aşısının 162 ülkede ulusal bağışıklama programları veya ulusal aşılama hizmetleri kapsamında uygulandığı belirtiliyor.
TTB ÜCRETSİZ HPV AŞISI TALEP EDİYOR
Türk Tabipleri Birliği (TTB) ise HPV aşısının ulusal aşı takvimine alınarak herkes için ücretsiz hale getirilmesini istiyor. TTB Kadın Hekimlik ve Kadın Sağlığı Kolu Yürütme Üyesi Dr. Ayşe Gültekingil, Türkiye'de kansere neden olabilen HPV-16 ve HPV-18'in yaygınlığının dünya verilerinden önemli ölçüde farklılaşmadığını belirtiyor.
HPV AŞISININ MALİYETİ 15 BİN TL'YE ULAŞABİLİYOR
Ücretsiz aşılama tartışmasının bir diğer boyutunu ise maliyet oluşturuyor. Türkiye'de kullanılan dokuz valanlı HPV aşısının tek dozunun yaklaşık 5 bin TL olduğu, yaşa göre iki veya üç doz gerektiğinde toplam maliyetin 10 bin ila 15 bin TL arasında değişebildiği belirtiliyor. TTB, bu maliyetin aşıya erişimde ekonomik eşitsizlik oluşturabileceğini savunarak ücretin kamu tarafından karşılanmasını talep ediyor.
BAZI BELEDİYELER ÜCRETSİZ HPV AŞISI UYGULUYOR
Ulusal çapta ücretsiz aşılama programı henüz başlamamış olsa da bazı büyükşehir belediyeleri belirli gruplara yönelik ücretsiz HPV aşısı uygulamalarını sürdürüyor.
Ankara Büyükşehir Belediyesi sosyal yardım alan 9-30 yaş arasındaki kadın ve kız çocuklarına, İstanbul Büyükşehir Belediyesi sosyal yardım alan 9-26 yaş grubundaki kişilere, İzmir Büyükşehir Belediyesi ise sosyal destek sisteminde bulunan 18-26 yaş arasındaki kadınlara yönelik ücretsiz aşılama programları yürütüyor. Uygulamalardaki yaş, ikamet ve sosyal destek koşulları belediyelere göre farklılık gösteriyor.
