Elektrikli scooter kullanımına ilişkin yeni bir araştırma, bu araçlarla meydana gelen kazalarda yaralanmaların motosiklet ve bisiklet kazalarına kıyasla daha ağır olabildiğini ortaya koydu. İngiltere ve Galler’deki kaza verilerinin incelendiği çalışmada özellikle baş, yüz, iç organ ve damar yaralanmalarının e-scooter kullanıcılarında daha sık görüldüğü belirtildi.
Araştırmaya göre elektrikli scooter kullanıcılarının travmatik beyin hasarı yaşama ihtimali, motosiklet sürücülerine kıyasla üç kattan fazla olabiliyor.
Yaralanmaların Önemli Bölümünü Beyin Travmaları Oluşturdu
Çalışmada yetişkin e-scooter kullanıcılarında meydana gelen yaralanmaların üçte birinden fazlasının beyin travmalarıyla ilişkili olduğu belirlendi.
Scooter kullanıcılarında iç organ ve damar hasarlarının da motosiklet ve bisiklet kullanıcılarına göre daha sık görüldüğü kaydedildi. Buna karşılık kemik kırığı riskinin motosiklet ve bisiklet kazalarına kıyasla daha düşük olduğu tespit edildi.
Kadınlarda Ciddi Yaralanma Riski Daha Yüksek
Araştırmada kadın sürücülere ilişkin dikkat çekici sonuçlar da ortaya çıktı. Kadınların erkeklere kıyasla yaklaşık üçte bir oranında daha fazla kazaya karıştığı, ciddi yaralanma bildirme ihtimallerinin ise iki katın üzerinde olduğu belirtildi.
Uzmanlar, e-scooter tasarımının çoğunlukla erkek kullanıcıların fiziksel özelliklerine göre şekillenmesinin kadınlarda özellikle göğüs bölgesindeki yaralanma riskini artırabileceğini değerlendiriyor. Çocukların da risk grubunda olduğu belirtilirken, scooter kaynaklı yaralanmaların yüzde 16’sının 18 yaşın altındaki kişilerde meydana geldiği aktarıldı.
Kask Kullanımı Oldukça Düşük
Araştırmada dikkat çeken bir diğer başlık ise kask kullanımı oldu. Elektrikli scooter kullanıcılarının yüzde 6’sından daha azının kask kullandığını bildirdiği belirtildi. Uzmanlara göre düşük kask kullanımı, özellikle baş ve beyin yaralanmalarının ağırlaşmasında önemli bir faktör olabilir. Bu nedenle zorunlu güvenlik eğitimi ve kask kullanımının yaygınlaştırılması gerektiği ifade ediliyor.
Küçük Tekerlekler Kaza Riskini Artırabilir
Araştırmayı yürüten uzmanlardan David Bodansky, e-scooter tasarımının kazaların şiddetinde önemli rol oynayabileceğini belirtti.
Elektrikli scooterların küçük tekerleklerinin çukur, kaldırım kenarı veya yol üzerindeki engellere karşı daha hassas olduğunu ifade eden Bodansky, ani duruşlarda sürücünün öne doğru savrulma ve baş bölgesinden yaralanma riskinin arttığını vurguladı. Ayakta kullanım nedeniyle sürücünün ağırlık merkezinin daha yüksekte olması da dengenin daha kolay kaybedilmesine yol açabiliyor.
E-Scooter Kullanımı İçin Yeni Düzenleme Çağrısı
Uzmanlar, elektrikli scooter kullanımına yönelik daha kapsamlı yasal düzenlemeler yapılması gerektiğini savunuyor. Nottingham Trent Üniversitesi’nden Dr. Petya Ventsislavova’nın daha önce yaptığı araştırmalarda, scooter kullanıcılarının önemli bir bölümünün kaldırımlarda seyahat ettiği ve aynı scooter üzerinde birden fazla kişinin yolculuk yaptığı görülmüştü.
Telefon kullanımı, kırmızı ışık ihlali ve güvenlik ekipmanı eksikliği gibi davranışların da kazalara katkı sağlayabileceği belirtiliyor. Uzmanlar, düzenlemelerin yalnızca e-scooterların nerede kullanılabileceğini belirlemekle sınırlı kalmaması, zorunlu eğitim ve güvenlik kurallarını da kapsaması gerektiğini ifade ediyor.
İngiltere’de Özel E-Scooter Kullanımı Tartışılıyor
İngiltere’de kiralık elektrikli scooterlara yönelik denemeler 2020 yılından bu yana devam ederken, ülkede özel mülkiyete ait yaklaşık 1 milyon elektrikli scooter bulunduğu tahmin ediliyor. Özel e-scooterların kamu yollarında, kaldırımlarda ve bisiklet yollarında kullanımı mevcut düzenlemeler kapsamında yasal kabul edilmiyor.
İngiltere Ulaştırma Bakanlığı ise araştırma sonuçlarının endişe verici olduğunu belirterek, elektrikli scooterların daha geniş ölçekte kullanılmasına ilişkin yasal düzenleme yapılmadan önce güvenli kullanım koşullarının test edilmeye devam edildiğini bildirdi.
Araştırma sonuçları, e-scooterların ulaşımda pratik bir seçenek olmasına rağmen güvenlik açısından ciddi riskler barındırabileceğini ve özellikle koruyucu ekipman kullanımının önemini bir kez daha gündeme taşıdı.
