Amerikan Klinik Onkoloji Derneği'nin (ASCO) kongresinde paylaşılan yeni araştırmalar, kanser tedavisinde dikkat çekici gelişmeleri ortaya koydu. Türk Tıbbi Onkoloji Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Doç. Dr. Tülay Eren, pankreas kanserinde umut vadeden yeni ilaçlardan kişiselleştirilmiş tedavilere, yapay zekâ uygulamalarından kanser taramalarına kadar öne çıkan başlıkları değerlendirdi.
Pankreas kanserinde yeni tedavi umudu
Kongrede en çok ilgi gören çalışmaların başında pankreas kanserine yönelik geliştirilen yeni tedavi yaklaşımı yer aldı. Doç. Dr. Tülay Eren, KRAS mutasyonunu hedefleyen yeni bir molekülün klinik araştırmalarda hastaların yaşam süresini mevcut tedavilere kıyasla yaklaşık iki kat artırabildiğini belirtti. Pankreas kanserinin çoğunlukla ileri evrede teşhis edildiğine dikkat çeken Eren, söz konusu tedavinin yalnızca pankreas kanseri için değil, aynı genetik mutasyonu taşıyan diğer kanser türleri açısından da umut verici sonuçlar ortaya koyduğunu ifade etti.
İlaç için onay süreci devam ediyor
Yeni tedavinin henüz rutin kullanıma girmediğini belirten Eren, ilacın Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından değerlendirme sürecinin sürdüğünü söyledi. Şu anda yalnızca erken erişim programları kapsamında kullanılabilen ilacın, resmi onayların tamamlanmasının ardından daha geniş hasta gruplarına ulaşmasının beklendiğini kaydetti.
Kişiye özel kanser tedavileri öne çıkıyor
ASCO Kongresi'nde öne çıkan bir diğer başlık ise kişiselleştirilmiş onkoloji uygulamaları oldu. Doç. Dr. Eren, tümörün genetik özelliklerine göre planlanan tedavilerin gelecekte kanser tedavisinin temel yaklaşımlarından biri olacağını belirtti. Ayrıca kanda dolaşan tümör hücrelerinin izlenmesi sayesinde tedaviye verilen yanıtın daha yakından takip edilebildiğini ve bazı meme kanseri hastalarında kemoterapi ihtiyacının azaltılmasına yönelik umut verici çalışmaların sürdüğünü ifade etti.
Kemoterapi ve immünoterapi farklı yöntemler
Kanser tedavisinde kullanılan kemoterapi ile immünoterapinin birbirinden farklı mekanizmalarla çalıştığını hatırlatan Eren, kemoterapinin doğrudan kanser hücrelerini hedeflediğini, immünoterapinin ise bağışıklık sistemini harekete geçirerek tümörle mücadele etmeyi amaçladığını söyledi. Bu nedenle iki tedavi yönteminin hem etki mekanizmalarının hem de yan etki profillerinin farklı olduğuna dikkat çekti.
Zayıflama iğneleri için temkinli yaklaşım
Son dönemde gündemde olan zayıflama iğneleriyle ilgili araştırmalara da değinen Doç. Dr. Eren, bu ilaçların mutlaka hekim kontrolünde kullanılması gerektiğini vurguladı.
Kongrede sunulan gözlemsel bir çalışmada, zayıflama iğnesi kullanan bazı kanser hastalarında metastaz riskinin daha düşük görüldüğünü belirten Eren, ancak bu bulgunun söz konusu ilaçların kanseri önlediği anlamına gelmediğini ifade etti. Obezitenin ve insülin direncinin azaltılmasının bazı kanser türlerinin görülme riskini düşürebileceği değerlendirilse de bu konuda daha kapsamlı bilimsel araştırmalara ihtiyaç bulunduğunu söyledi.
Yapay zekâ destek sağlıyor, son kararı uzmanlar veriyor
Doç. Dr. Eren, yapay zekânın onkolojide giderek daha fazla kullanılmaya başlandığını ancak henüz tek başına karar verebilecek düzeyde olmadığını belirtti. Yapay zekâ sistemlerinin tarama ve analiz süreçlerinde önemli destek sağladığını ifade eden Eren, nihai değerlendirme ve tedavi kararlarında uzman hekimlerin rolünün devam ettiğini vurguladı.
Erken tanı hayat kurtarıyor
Kanserle mücadelede en etkili yöntemin erken teşhis olduğunu hatırlatan Doç. Dr. Tülay Eren, vatandaşları Sağlık Bakanlığı'nın ücretsiz tarama programlarından yararlanmaya davet etti. KETEM'lerde meme, kolon ve rahim ağzı (serviks) kanserlerine yönelik ücretsiz tarama hizmetlerinin sunulduğunu belirten Eren, düzenli kontroller sayesinde birçok kanser türünün erken evrede tespit edilerek tedavi başarısının önemli ölçüde artırılabileceğini söyledi.
Hastalara uzman desteği çağrısı
Türk Tıbbi Onkoloji Derneği'nin güncel tedavi gelişmelerini yakından takip ettiğini belirten Eren, hastaların ve yakınlarının güvenilir bilgi için uzman hekimlere başvurmasının önemine dikkat çekti. Kanser tedavisinin yalnızca ilaç uygulamasından ibaret olmadığını ifade eden Eren, tedavi sürecinin ve olası yan etkilerin deneyimli tıbbi onkologlar tarafından yönetilmesinin büyük önem taşıdığını vurguladı.
