Kocaeli ve Kahramanmaraş'taki uzman ve akademisyenler, baş dönmesi ile denge bozukluklarının değerlendirilmesinde cep telefonu ve dizüstü bilgisayarların kullanılmasını sağlayacak yerli sistemler geliştiriyor. TÜBİTAK destekli projelerle göz ve baş hareketlerinin yapay zeka yardımıyla analiz edilmesi hedefleniyor.
Baş dönmesi ve denge problemlerinin teşhisinde kullanılan ileri testlerin daha erişilebilir hale getirilmesi amacıyla Türkiye'de iki farklı proje yürütülüyor.
Kocaeli Şehir Hastanesi ile Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi iş birliğinde geliştirilen sistemlerin, geleneksel laboratuvar cihazlarının bazı işlevlerini mobil ortama taşıması amaçlanıyor.
Cep telefonu tıbbi test cihazına dönüşecek
Projeler kapsamında Mobil VNG ve Mobil Video Head Impulse testlerine yönelik yeni sistemler geliştiriliyor.
Mobil VNG ile göz hareketlerinin kaydedilmesi ve analiz edilmesi, Mobil Video Head Impulse sistemiyle ise baş ve göz hareketleri arasındaki uyumun değerlendirilmesi hedefleniyor.
Cep telefonu veya dizüstü bilgisayar üzerinden çalışabilecek sistemlerin taşınabilir olması sayesinde sabit laboratuvar ihtiyacının azaltılması planlanıyor.
Acil servislerde de kullanılabilecek
Kocaeli Şehir Hastanesi Kulak Burun Boğaz Uzmanı Prof. Dr. Halil Erdem Özel, baş dönmesi ve denge bozukluklarının toplumda sık görüldüğünü ve kişilerin günlük yaşamını ciddi şekilde etkileyebildiğini belirtti.
Bu şikâyetlerin yalnızca iç kulaktan kaynaklanmadığına dikkat çeken Özel, bazı durumlarda beyin, beyincik ve beyin sapını etkileyen hastalıkların da benzer belirtiler oluşturabileceğini ifade etti.
Geliştirilen mobil sistemlerin polikliniklerin yanı sıra acil servislerde de kullanılabilmesi hedefleniyor.
Sabit laboratuvar ihtiyacının azaltılması amaçlanıyor
Günümüzde kullanılan VNG testlerinin çoğunlukla özel gözlükler ve bilgisayar sistemleriyle sabit laboratuvar ortamında gerçekleştirildiğini belirten Özel, projeyle bu sürecin daha taşınabilir hale getirilmesini amaçladıklarını söyledi.
Kablosuz sistemler sayesinde göz ve baş hareketlerinin mobil cihazlar üzerinden takip edilmesi planlanıyor.
Sistemin kullanıcı dostu hale getirilmesiyle özel eğitimli personele olan ihtiyacın azaltılması ve testlere erişimin kolaylaştırılması da projenin hedefleri arasında bulunuyor.
Yapay zeka göz hareketlerini analiz edecek
Projenin sağlık ve klinik tarafı Kocaeli Şehir Hastanesi tarafından yürütülürken mobil uygulama ve yazılım geliştirme çalışmalarını Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü gerçekleştiriyor.
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Turab Selçuk, temel amaçlarının cep telefonlarını yerli ve yapay zeka destekli bir tıbbi test aracına dönüştürmek olduğunu belirtti.
Geliştirilen yapay zeka algoritmaları göz hareketlerini takip ederek “nistagmus” olarak adlandırılan istemsiz göz hareketlerinin tespit edilmesine yardımcı olacak.
Projeler klinik çalışma aşamasında
TÜBİTAK tarafından desteklenen projelerin halen klinik çalışma aşamasında olduğu belirtildi. Çalışmaların başarıyla tamamlanması halinde yerli üretim sistemlerin mevcut cihazlara kıyasla daha düşük maliyetli ve taşınabilir bir alternatif oluşturması hedefleniyor.
Böylece baş dönmesi ve denge bozukluklarının altında yatan farklı hastalıkların ayırıcı tanısında kullanılan testlerin daha hızlı ve daha geniş sağlık birimlerinde erişilebilir hale gelmesine katkı sağlanması amaçlanıyor.
